SİTE İÇİ ARAMA
en çok merak edilen sorular ve cevapları



Web Uygulama: Sadi Atılgan

Web sitemizi yenileme çalışmaları nedeniyle bu köşede güncelleme yapamamaktayız, lütfen soru göndermeyiniz. Bilgilerinize sunarız.

Yanıtını Merak Ettiğiniz Soruları Bize İletmek İçin Tıklayınız...
Anahtar Sözcüğe Göre Arama Yapmak İçin Tıklayınız...
Son Eklenen 10 Soruyu Görmek İçin Tıklayınız...
Tüm Soruları Görmek İçin Tıklayınız...


Geri Dön...

Canlılarla cansızlar arasındaki en önemli fark enerji kullanımıysa, bir varlığın canlı mı cansız mı olduğunu nasıl anlarız; yani "kullanmak" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır? Sıvı haldeki demirin katı hale geçerken ısı enerjisini dışarı vermesiyle, canlıların yaptığı ve kendilerinin canlı olduğunu belli ettiği işlemler arasındaki fark nedir? (Can Soysal)

Cansız maddelerde enerjinin kullanımı, ısının, fiziksel hal değişimlerinde olduğu gibi, moleküllerin kinetik ve potansiyel enerjileri üzerinde değişikliklere neden olması şeklindedir. Sonuçta tüm moleküllerin, belirli bir kinetik enerjiye sahip olduğunu biliyoruz. Isı etkisi, bu kinetik enerjinin, potansiyel enerjiye çevrimi veya bunun tam tersi şeklinde gerçekleşen etkileşimlerde kendini gösteriyor. Bunda belirli bir amaç yok, yani söz konusu madde, varlığının devamı için sıvı halden katı hale geçmiyor. Isı etkisiyle moleküllerinin kinetik enerjisi azaldığı için katılaşıyor. Moleküller bu faz değişimini yaşarken de, belirli bir miktar ısı enerjisi açığa çıkıyor.
Canlılardaysa, belirli bir organik veya inorganik bileşiğin, bağ yapılarında saklı olan bu kimyasal enerji kullanılıyor. Canlılar, kendilerine özgü çeşitli bileşikleri (enzimler ve hormonlar gibi) sentezleyebiliyorlar ve bu bileşiklerin yardımıyla, enerjisinden faydalanacakları diğer bileşikleri “kullanıyorlar”.
Bu açıdan baktığımızda, canlı ve cansız arasındaki farkın “enerjinin kullanımı” değil de, “enerjinin belirli bir amaç için ve belirli bir düzen içinde kullanımı” olduğunu düşünmeliyiz. Tabii ki tek fark bu değil. Örneğin canlılar, cansızlarda olmayan bir “sentez yapabilme” yeteneğine sahip. Ancak bunun içinde yine belirli bir düzen ve sistem içerisinde enerji kullanımı gerekiyor. Bu nedenle daha önceki soruya verilen cevap “enerji kullanımı”dır. Ve bu enerji kullanımı, yukarıda açıkladığım nedenlerden dolayı, cansız maddelerin faz değişimlerinde söz konusu olan enerji değişiminden farklıdır.

Deniz Candaş


Geri Dön...
Yazıcı Dostu Sayfa

Copyright 2007 Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu. Her hakkı saklıdır.