Geri Dön...

Ribozomlar hem protein yapılıdır hem de proteinleri sentezler. Öyleyse ilk porteinler ribozom tarafından sentezlenmemiş olmalı. İlk proteinin nasıl sentezlendiği konusunda bir fikir var mı? (Diyap Esen Kaba)

Protein sentezi için ribozoma ihtiyaç vardır, ribozomun yapısında ise protein vardır; bu tavuk-yumurta paradoksunu DNA-protein için de düşünebiliriz: DNA sentezi için polimeraz denen enzimler yani proteinler gereklidir, ancak bu enzimlerin sentezi için gerekli genetik bilgi DNA üzerinde kodludur. Bilim insanları bu konuda uzun süre kafa yormuşlar ve bu paradoksu çözen bir teori ortaya atmışlar. Ribozomlar, yapılarında hem protein hem de bir genetik materyal olan RNA’yı taşırlar. Dolayısıyla ribozom bir yandan DNA gibi genetik bilgi depolarken bir yandan da proteinler gibi kimyasal tepkimeler gerçekleştirir. Ayrıca ribozim denen birtakım RNA molekülleri tespit edilmiştir ki enzimler gibi kimyasal tepkimeleri katalizleyebilmektedirler. Sözkonusu teori hayatın ağırlıklı olarak RNA’dan oluşan organizmalarla başlamış olabileceğini varsayıyor. Bu da yukarıda bahsedilen paradoksu çözmüş oluyor; eğer RNA ilk oluşan fonksiyonel molekülse, üzerinde taşıdığı genetik bilgiyi kullanarak proteinleri sentezlemiş olabilir. Tabi burada akla, RNA’nın da yine RNA polimeraz denen enzimler tarafından sentezlendiği sorusu gelecektir; ancak yapılan deneysel çalışmalarda belirli koşullar altında kimyasal öncüller bulunduğu takdirde RNA molekülleri oluşabildiği ve bunların seçici koşullar altında hızla değişikliğe uğrayabildiği gösterilmiştir. RNA kökeni teorisi proteinlerin ortaya çıkışını bu şekilde açıklamaktadır. RNA’nın ana genetik materyal olaraksa yerini daha sonra DNA’ya bıraktığı düşünülüyor.

İlay Çelik

Geri Dön...
Yazıcı Dostu Sayfa