Sorun Söyleyelim

Bu köşede milli takım oyuncusu FM Selim Gürcan, satranç ile ilgili merak ettiğiniz soruları cevaplayacaktır.
Önemli Uyarı: Lütfen bu bölümle ilgili olarak göndereceginiz e-postaların konu bölümüne "Sorun söyleyelim" yazınız.
Sorularınız için selimgurcan@satrancokulu.com adresini kullanabilirsiniz.

Soru: Tek at ve şah beyazlar, tek şahı kalmış rakip siyahı mat edebilir mi? (Omacin Macin)

Cevap: Bahsettiğiniz durumda oyun otomatik berabere iddia edilir çünkü tek at tek kalmış Şahı kesinlikle mat edemez. Benzer şekilde tek fil kaldığında da mat olmaz ve oyun berabere ilan edilir. Eğer siyahın bir taşı daha varsa teorik olarak mat dizilebilir ama bunun gerçekleşmesi için siyahın çok yanlış oynayıp kendi kendini sıkıştırması lazımdır. Belli seviyedeki oyuncular böyle bir mucizenin kolay kolay gerçekleşmeyeceğini bildiklerinden berabere teklif ederler.

Soru: 3 kere aynı hamleyi uygulama kuralı notasyon kağıdına yazılmassa geçerli mi? Örneğin, filiyle benim vezirimi tehdit ediyor.Veziri bir yere kaçıyorum. Tekrar tehdit ediyor. Filiyle aynı hamleleri 3 kere arka arkaya yaparsak berabere mi kalıyoruz? Notasyon kağıdına yazmadan hakem berabere bitirir mi? (saatsiz oynuyoruz) (Sergen Kömürcü)

Cevap: Kasdettiğiniz kural tam olarak 3 kez konum tekrarı. Hamle sırası da aynı olacak şekilde 3 kez konum tekrarı olursa, oyuncu üçüncü kez konum tekrarı yaratacak konum oluşmadan önce hakemi çağırır ve yapacağı hamleyi söyleyerek berabere ister. Hakem notasyon kağıdına bakarak kararını verir. Hem saatsiz hem de notasyonsuz turnuva olmaz. TSF böyle bir yarışmaya da hakem göndermez. Bu tür durumda ispat nasıl olabilir ki? Ancak video kayıtı varsa... Eğer dostluk maçıysa bu artık iki oyuncu arasındaki güvenle alakalıdır. Siz berabere diye düşünüyorsanız berabere dersiniz. Rakip kabul etmiyorsa da bir daha oynayıp oynamamak size kalmıştır.

Soru: Ben Kütahya'dan bir satranç meraklısı ve eğitim gönüllüleri derneği üyesi bir vatandaşım. Biz dernek olarak ilimizde bir satranç turnuvası düzenlemek istiyoruz. Acaba ne gibi yasal yükümlülüklerimiz olacaktır? Bilgilendirirseniz memnun oluruz. (Numan Işık)

Cevap: Satranç turnuvası düzenlemek için Türkiye Satranç Federasyonunun desteğini ve iznini almalısınız. İl Satranç Temsilciniz sizle görüşerek bir program belirleyecek, zaman kontrolü, tur sayısına karar verilecek ve sonra hakemler atanacaktır. Turnuvalarda lisansız yarışılmayacağı için lisans işlemleri de yapılır. Büyük olasılıkla kolaylık olsun diye turnuva günü lisans işlemleri düzenlenebilir. Lisans ücretleri senelik 10 YTL ama bunun karşılığında oyuncular www.playchess.com satranç sunucusunda senelik abonelik hakkı da elde ediyorlar.

Organizasyonla ilgili olarak hakem ücretleri değişkenlik gösterebilir. Aynı şekilde federasyon malzemeler için para da talep edebilir. Bildiğim kadarıyla yıllık programda olan turnuvalar için ücret talep edilmezken özel organizasyonlar da belli miktar ödemek gerekli.

Başvuru adresi olarak ilk önce www.kutahya.tsf.org.tr adresini ve oradaki iletişim bilgilerine bakın. Kütahya İl Temsilciliği sitesi maalesef çok aktif gözükmüyor ama İl Temsilcisi talebinizi değerlendirmekle yükümlüdür. Eğer sıkıntı çıkarsa Kütahya'dan sorumlu bir bölge temsilcisi vardır. Onla da temasa geçebilirsiniz. Bu konuda www.tsf.org.tr adresinden bilgi alabilirsiniz.

Tüm bunlar biraz uzun gibi gözükmekte ama sizin yapacağınız sadece başvuru. Sonrasında Satranç Federasyonu sorumlu olacaktır. Türkiye'nin en hızlı büyümekte olan Satranç Federasyonu eminim ki bu organizasyonu destekleyecektir.

Soru: Siyah şaha karşılık beyaz şah ve vezir durumunda rakibin en fazla kaç hamlesi vardır? Bu durumda oyun nasıl pat olur ? (Cafer Çatlı)

Cevap: 50 hamle içinde beyazlar mat edemezse oyun berabere olur. Eğer beyazın bir piyonu varsa durum değişir. Piyon sürüldüğü anda sayma işlemi yeniden başlar ve sadece bir tarafın hamlelerini saymalısınız.

Asıl kuralı bilmek ise işinizi kolaylaştırır. 50 hamle boyunca piyon sürülmez ve taş alınmazsa oyunculardan biri berabere iddia edebilir. Buradaki mantık 50 hamle gibi uzun bir süre boyunca oyunda bir gelişme olmadığının ve iki tarafın taşlarını sadece dolaştırdığının tespitidir.

Son olarak pat ile berabere farklıdır. Pat bir tarafın şah çekilmediği halde kural dahilinde hamle yapamamasıdır (Şah çekilmiş olsa mat olurdu) Berabere ise çeşitli şekillerde olur; mat için yeterli materyalin kalmaması, tarafların beraberede anlaşması, sürekli şah ve pat gibi durumlar. Her pat beraberedir ama her berabere pat değildir!

Soru: Geçen gün bir arkadaşımla oynarken tartıştık ve kaynaklarda bulamadım. Yanıtlarsanız sevinirim. Bir oyunda bir takımda sadece şah kalmış ve diğer takım mat yapmaya yetecek taşa sahip ise oyun belli sayıda hamlede mat veya pat olmazsa berabere mi biter, yoksa mat veya pat olunana kadar sürer mi ? (Cengiz Mordeniz)

Cevap: Bey kurallara göre 50 hamle boyunca piyon sürülmez ve taş alınmazsa oyun berabere biter. Beraberlik hali de oyunculardan birinin bu durumu ispat etmesiyle gerçekleşir. 49 hamle oynansa ve taraflardan biri piyon sürse sayma işlemi baştan başlar. Aynı şekilde taş alınması halinde de sayım sıfırlanır. Hamle sayma işlemi sadece bir tarafın hamlelerini sayarak gerçekleşir. Beyaz ve siyah hamle yaptıktan sonra "1" sayılır. Nereden kaynaklandığı bilinmese de söylenti olarak 16 hamlenin sonucunda berabere olacağı söylenmektedir ki bu yanlıştır. 50 hamlenin mantığı rakibe mat edebilmek için yeterince süre verilmesidir. Örneğin fil ve at matı 30 hamle civarında olabilmektedir. Satrançta çok özel bazı konumlar vardır ki bu tür konumları kazanabilmek için piyon süremeden veya taş alamadan 50'den fazla hamle yapmak gerekebilir. Bu çok özel konumlar için hakemler daha fazla hamle hakkı vermektedir.

Soru: Siyah şah c8'de Beyaz piyon c7'de beyaz şah da c6'da. Bu durumda sıra siyahta. Siyah Şah c7'deki piyonu yiyebilir mi?(???)

Cevap: Hayır yiyemez. Şahınızı tehdit altında bırakacak şekilde hamle yapamazsınız. Siyahın kendi şahını tehdit altında bırakmadan yapacak hamlesi yok. Şah ile oynamak dışında yapabileceği hamlede yok. Bu duruma PAT diyoruz. PAT beraberlik demektir.

Soru: Usta bir oyuncu olmak için birçok ünlü oyuncunun hamleleri açılışlarını ezberlemek gerekir mi? Kendimiz farklı varyasyonlar oluştursak bu yeterli olur mu? (Selman Erdem)

Cevap: Açılışlar yılların tecrübesi ve araştırmasıyla bulunmuş hamle serileridir. Bu hamleler satranç prensiplerine uygun hamlelerdir ve artık oyunun erken aşamasında oynanamamış mantıklı hamle yok gibi. Satrançta yeni açılış fikirleri genelde 10-15 hamle sonrasında bulunabiliyor. Bu sebeple ustaların daha önce uyguladıkları açılışları kullanmaktan başka çareniz yok. Bununla beraber açılışlar o kadar çok ki, bu aşamada yine sizin satranç beceriniz ister istemez devreye girecektir.

Soru: Ben Giresun'da bu hafta sonu düzenlenecek olan yaş grupları turnuvasına katılmak istiyorum.Fakat lisansım yok. Lisans çıkarmak için de müdürümüz İş Bankası'nı aramış. Fakat,yetkililer 1 ay içinde ancak gelebileceğini söylemişler. Banka kartı çıkarılıyomuş katılacak kişi adına.Benim daha kısa sürede lisans çıkarma şansım yok mu?(???)

Cevap: Turnuvaya katılmak için elinizde ödeme yaptığınıza dair dekontun olması yeterli. Bu standart bir Federasyon uygulamasıdır.

Soru:
Size iki sorum var. İnşallah cevaplarsınız. Ben Giresun'da bir Anadolu Lisesinde okuyorum. MEB'in düzenlediği turnuva için müdürümüz lisans çıkaramamış. Bu yüzden Giresun elemelerine katılamadım. Herhalde MEB'in lisans çıkartma sistemiyle normal İş Bankası'ndan çıkarılan lisans arasında fark varmış. Bu fark nedir? Bir bilginiz var mı?
Ben kendimi geliştirmek için sizin bedava olan videolarınızı izliyorum:). Kendimi geliştirmem için satranç kitapları almak istiyorum. Bir ağabeyim Fischer'in A'dan Z'ye Satranç kitabını önerdi. O kitabı almayı düşünüyorum. Sizin de önerdiğiniz kitaplar var mı?

Cevabınız için şimdiden teşekkür ederim.Kendinize iyi bakın. (???)

Cevap: MEB'in lisansıyla TSF'nin lisansı tamamen farklı. Diğer spor dalalrında olduğu gibi satranç için de MEB lisansı çıkartabilirsiniz. Nüfus cüzdanı sureti, ailenin izni ve 2 fotoğrafla İl Müdürlüğü'nden çıkartabilirsiniz. Yine de Beden Eğitimi öğretmenlerinden bu konuda bilgi alırsanız daha iyi olur. Sene başında okulunuz katılacağı spor dallarıyla ilgili para da yatırıyor olabilir. Size önerim "Satrancın Esasları" ve "Satrançta Büyük Ustalar Modern Görüşler" kitaplarıdır.


Soru:
Bir sporcu turnuva sonrası oyun analizi yaparken nelere dikkat etmeli? (Zeynep Güçeli)

Cevap: : Çok detaylı bir konu ama yanıtlamaya çalışalım. Öncelikle maç sonrasında hemen oyun esnasında neleri analiz ettiğiniz kayda geçirilmeli. Sonrasında da oyunu değerlendirmeye başlayabilirsiniz. Vakit sınırı olmadığı ve taşları hareket ettirebileceğiniz için daha iyi sonuç alırsınız. Eksiklerinizi varyantlar ve sözlü yorumlarla not edin. Hatalarınızın kaynağını tespit etmeye çalışın. Açılışta teoriden nereden çıkıldığını diğer kaynaklarla tespit edin. Ustaların o tür durumlarda hangi hamleleri tercih ettiklerine bakın. Hatta benzer açılışta nasıl planlar uygulandığını inceleyin.

Masa başında analizleri yaptıktan sonra konumu bir de bilgisayarda analiz edin. Varyantlarınızın doğruluğunu bu şekilde de test edin. Bilgisayar size konumsal önerilerde bulunmaz ama analizlerden sonuçlar çıkartmaya çalışın. Örneğin "Bu durum kötüdür çünkü şah kanadım zayıf" veya "Rakibin fil çifti çok iyi oyun vermekte" gibi.

Eğer ciddi bir analiz yapmak istiyorsanız bir ağır parti oyunu en az 3-4 saat analiz edilmeli. Unutmayın analiz edilmemiş oyun size bir fayda sağlamaz.

Soru:
Ben bir türlü imkansız hamlenin ne olduğunu, hangi durumlarda ortaya çıktığını kavrayamadım. Üstelik 3 kere yapılması söz konusuymuş. Fikirlerinizi belirtirseniz, çok sevinirim. (Alper Çökmez)

Cevap: İmkansız hamle satranç kuraları dahilinde olmayan bir hamledir. Fili kale gibi gitmek de olabilir veya sıklıkla olduğu gibi şahı tehdit altında bırakmak olabilir. Bu durumda rakip sizi uyarmalı ve düzgün bir hamle yapmanızı istemeli. Turnuvalarda imkansız hamleyi yapıp saate bastığınız için rakibe 2 dakika eklenir, hamle geri alını ve hakem sizi uyarır. Aynı oyunda 3 kez imkansız hamle yaparsanız artık hakem sizi hükmen yenik ilan edecektir.

Soru:

Ben satrançta kendimi daha fazla geliştirmek istiyorum.Oyun sonları vs. herşeyi internetten bulup çalışıyorum.Ancak bazı şeyleri önce mantığımda anlamak istiyorum.Bu konuda hiç bir bilgi bulamadım.

Her ustanın maç sırasında belirli açılışları ve belirli hamleleri mi vardır? Biz de büyük usta olacağımız zaman sabit bir iki tane açılış mı kullanmalıyız?

Cevap: Büyükusta olduğunuz zaman bu sorunun önemi kalmayacaktır ama Büyükusta olmak için çok çalışmak gerekir. Neredeyse bir profesör olmak için gereken çabayı göstermeniz gerekecektir. İyi bir turnuva oyuncusunun 1.e4 ve 1.d4 hamlelerine iki değişik savunma uygulaması tavsiye edilir. Genelde ise oyuncular beyazla tek bir açılış tercih ederler.

Soru: Oynanmış oyunları ezber yapmak sizce doğru mu? Her oyunda farklı şekilde dizilişler oluyor ve biz onları hiç kullanamıyoruz. Sadece açılışları,oyun sonları ve çatal şiş.vs gibi şeyleri kullanabiliyoruz.

Cevap: Hamleleri fikirleriyle kavramak önemlidir. Zaten mantığını kavrayınca ister istemez hamleler de aklınızda kalır. Bir Büyükusta'nın 50.000 değişik konumu, temayı bildiği söylenir. İyi bir oyuncu kendi açılışlarını çok iyi bilir, diğer açılışlar hakkında da fikir sahibidir.

Soru: Oyunlarda 5 hamle sonrasını görmek için oynanmış oyunları incelemenin ne mantığı var. Sonuçta onlar oynanmış ve bitmiş. Aynısının bize denk gelme olasılığı çok düşük. Oyun ortasında mılyonlarca durum söz konusu. Görüşümüzün attması için mi yoksa bunları çalışıyoruz.

Cevap: Satranç tahtasında sayısı çok da olsa benzer konumlar gelebilir. Piyon yapısı, taşların dağılımı vs benzeyebiilir. Oyuncular benzerlikleri ve bilgilerini kullanarak çıkarımlarda bulunmaya çalışırlar. Ayrıca oyunlar yorumluysa kuvvetli oyuncunun nasıl düşündüğünü de öğrenmiş oluruz. İlginç bir oyunsa bizim için hem antrenman hem de yeni fikirler öğrenmek için fırsat olur.

Soru: Bir ara bir yazı okudum. Büyük ustanın bir antrenörü daha önce çalıştığı bir açılışta yapması gereken bir şeyi yapmamış ve antrenörü çok kızmış. Şimdi bu antrenör buyuk ustadan daha iyi oynamadığı kesin. Büyük ustalar antrenöre ihtiyaç duyar mı?

Cevap: Büyükustaların önemli turnuvalarda yardımcıları olabilir. Beraber analiz yaparlar veya bazı açılış incelemelerini yardımcı oyuncu için hazırlar. Genelde antrenör oyuncudan kuvvetlidir ve oyuncusuna hangi açılışı oynaması gerektiğini söyleyebilir.

Soru:Bir antrenör büyük bır ustaya ne verebilir?
(Zafer...)

Cevap: Beraber analiz yapabilirler. Açılış incelemeleri olabilir. Genelde antrenörler, yardımcılar rakiplere hazırlanmak için destek verirler. (Selim Gürcan)



Soru: Oyunda şah demeden mat olur mu? Oyunu anlatayım karşımdakinin atı var iki tane piyonu koruyor. Ben de piyonlarından birini yedim. Adam beni yendi sayıldı. Bana nedenini açıklar mısınız? (Tunahan Yıldız)

Cevap: Anladığım kadarıyla siz şahınızı tehdit altındaki bir yere gidince rakip de sizin şahınızı yemiş ve galibiyet ilan etmiş. Satrançta Şah yemek yoktur. Eğer siz şahınızı tehdit altındaki bir yere giderseniz, rakibiniz sizi uyarmalı ve başka hamle yapmalısınız. Yalnız turnuva kurallarında 3 kez bu şekilde imkansız hamle yaparsanız, hakem sizi yenik ilan eder.

Soru: Arkadaşım beyaz taşta ben ise siyah taştayım. Pat durumu oluştu fakat bit sorun var. Arkadaşım piyonu açmazda. Bu durumda pat gerçekleşir mi?
Beyaz taşaların yeri: b3,c4, Şb5
Siyah taşların yeri: Va8, Vd6, Vf1, Fb2, Şa1
Oyun sırası beyazda.

Cevap: Bu durumda Beyazın b4 sürüşü var pat değil. B3'te piyon olmasaydı oyun pat olurdu. Sonuçta şah çekilmediği halde rakibin kurallar dahilinde hamlesi yoksa durum pattır. Şah açmazındaki piyonu sürmek de kurallara aykırıdır.

Soru: İlköğretim beden eğitimi öğretmeniyim, okulumuzda satranç takımı kurdum, takım çalıştırma konusunda tavsiyelerinizi, ne gibi konulara dikkat etmem gerektiğini söylerseniz ve birde çalışmaları yaparken aşama aşama hangi yolları takip edeceğimi belirten bir kaynak ismi verirseniz çok sevineceğim.Şimdiden teşekkür ederim.

Cevap: Öncelikle bol bol pratik yapılmalı ve çocuklar uzun süreli düşünmeye hazır olmalıdırlar. Satranç saatiniz varsa en az yarımşar saate kurarak oynatın. Turnuvalarda hamlelerin kaydedilmesi pek çok zaman çocukların dikkatini dağıtır. Eğer turnuvalarda hamleler kaydediliyorsa buna da hazırlıklı olmalılar.Eğitim programı için ise en sağlam kaynak şu adreste:
http://www.satrancokulu.com/content/view/1302/1/

Soru: Çoban matı yapmaya çalışan rakibimizin vezirini nasıl alabiliriz? (Önder ORUÇ)

Cevap: Rakip yanlış oynamadığı sürece rakip veziri alamazsınız ama rakibin mat tehdidini engelledikten sonra erken oyuna giren rakip veziri hafif taşlarınızla rahatsız edebilirsniz.

Soru: Merhaba satranç hakkında bir kitap çeviriyorum ve bu konuda cok az bilgim var. Bana yardımcı olabilirseniz çok sevinirim. Sorum şu: Kendinden daha değerli bir taşı koruyan rakip taşa yapılan saldırıya İngilizce'de pin deniliyor. Bu terimin Turkçesi nedir? Yardımınız için simdiden teşekkurler. (Demet Uysal)

Cevap:Satranç hakkında az bilginiz varsa ve kitap çeviriyorsanız pek çok yerde hata yapmamanız neredeyse imkansızdır. Kitap basılmadan önce muhakkak UKD'si en az 1600 olan birisine kontrol ettirmenizde fayda var. Aksi halde sonra çevirdiğiniz kitap satranççılar arasında eğlence konusu olabilir. Pin tam olarak "açmaz" olarak çevrilir. İsmi üzerinde ya o taşı arkada şah olduğu için açamazsınız veya açarsanız değerli bir taşınızı kaybedersiniz. Ayrıca "Discovered check" de "Açarak Şah"tır. Bazı filmlerde ve kitaplarda yanlış çevrildiği gibi "keşfedilmiş şah" değildir.

Soru: Satranç nedir? (Mahmut Kaban)
Cevap:Satrancın en yaygın tanımı; spor, bilim ve sanatın bir karışımı olduğudur.

Aşağıdaki özlü sözler de ilginçtir.

Satranç öyle bir deryadır ki, içinde sivrisinek yüzebilir. Fil yıkanabilir
Hint Atasözü

"Satranç hakkında, hayat için çok uzun olduğu söylenir ama bu satrancın değil, hayatın kusurudur." Irning Chernev

"Satrancın esası onun ne olduğunu düşünmektir."
David Bronstein

"Satranç tahtası insan zihninin jimnastik salonudur."
Pascal

"Satranç tahtasında tüm denizlerdekinden daha fazla macera vardır."
Pierre Mac Orlan

"Satranç zihinsel işkencedir."
Kasparov

"Kafanız karışıksa, satranç oynayın"
Tevis

"Hayat satranç için çok kısa"
Byron

"Kaybeden her zaman hatalıdır."
Panov

"Satranç insanlık için bir lanettir."
H.G.Wells

"Satranç analiz sanatıdır."
Botvinnik

Soru:
Selam; ben Gökhan Gümüş İzmir'li bir satranç severim ayrıca müzisyenim, oldukça enteresan bir soru sormak istiyorum: En doğru hamle varmıdır? Günümüzde modern satranç ustaları geçmişte yaşamış olanlardan çok daha iyiler bunun sebebi geçmişin birikimlerine sahip olmaları, ellerinde çok daha fazla kaynak bulunması, kendi oynadıkları dahil başka bir çok profesyonel oyunu analiz edebilmeleri küçük yaşta başlaması, ezberlemesi, anlaması ve bilgisayar programlarının analizleri kısacası hayatlarının büyük bölümünü bir çalgı virtuozü gibi satranç oynayarak düşünerek daha ve daha derinlere inerek geçirmesi. Günümüz büyük ustalarının Elo'ları 2800 hatta belki 2900'lere kadar çıkıyor. Tabi iyi bir ustanın o anki performansı; o günkü ruh halinede bakıyor. Çok iyi hissettiği bir gün 3000 elo oynamadığını bilemeyiz.. Ancak gelelimki satranç motorlarına en basitinden Chessmaster'ın motoru The King 3.50 şuanki dünya şampiyonu ile eş değer oynuyordur heralde The king kuvvetli bir motor ama ne yazıkki yeterince değil. The king'e 2800 elo versek shredder 3000 üzeri zappa 3200 Rybka 3500'lere varan Elo'ya sahip. Evet Zappa Rybka'yı yendi ancak o bir oyundu aynısı 10 kez oynansa 7'sini Rybka alırdı diyebilirm çünkü motorlarla oldukça fazla ilgileniyorum. Dünya üzerinde Rybka'dan iyi motor yok! Biz insanlar satranç'ta kendimizi Kasparov zamanlarından bilgisayardan soyutladık. Kramnik ile rybka maçının ağır bir yenilgi ile sonuçlandığını biliyoruz. Ayrıca bilgisayarlar isimleri gibi oynuyorlar. İnsanlar gibi gambit'ler enteresan hamleler yapmıyorlar. Biz insanlar kombinezon seviyoruz gambit ve yeni bişiler keşfetmeyi seviyoruz. Açılışlara isim veriyoruz vs.. Bilgisayarlar satrançı çok daha farklı görüyorlar. topu topu 131 mb'lık küçücük bi program bir insanın ömrü billah oynamasından bir adım önde gibidiyor. İşin felsefesine fazla girmeden. Son zamanlarda aklıma şu takıldı. Rybka'ya açılış kitabı eklemediğim zaman sürekli ilk hamle olarak Nb1-c3 yapıyor bir gün pc'yi kendi haline braktım analiz nekadar giderse dedim... derinlik 27: Nb1-c3 hiç değişmedi. oyunu enteresanlaştıran siyah oynar oluyor yani ben, bilirsiniz motorlara kitab eklenirse oradan herhangi bir hamleyi düşünmeden oynuyor. Rybka'yı aylarca düşünme moduna braksam son olarak derinlik 59: Nb1-c3 yada e2-e4 yada bir başka hamlede ortaya çıkarabilir. Birgün bir çılgın satranççı garip tavırlarla ortaya çıkıp Rybka'yı 5 oyundan 3 galibiyetle yenebilir. Bu son olmaz elo'su 4000'lere varan yeni programlarda geliştirilebilir. Satranç'ta son noktaya doğru yaklaşırken. Birgün Einstein zekasına eşdeğer bir matematik manyağı. Bir denklemine kale,vezir,fil,at,şah,piyon,taş almak, rok yapmak, geçerken almak piyonların üst kareye gelince istediği her taş olabilmesi ve bunun gibi tüm kuralları yazsa sonra 3 - 5 sayfalık uzun uzadıya işlemlerden sonra ilk 20 hamle içerisinden en az 1 tanesine +1 geriye kalanlkara 0 verilse +1 olanda en doğru hamle olsa ve beyaz oynar +1'lik hamleyi yaptığında siyah oynarda işlemler yapıldığında tüm hamleleri için 0 yazsa çünkü beyaz en doğru hamleyi oynamıştır. bu hamleden sonra siyahın her hamlesine karşın işlemlerimizi yaptığımızda beyaz için en az bir hamle kesin +1 çıkacaktır... Eğer beyaz en başta +1 değerindeki hamle ( RYbka Nb1-c3) yerine diğer 0 değerli hamleyi yaparsa artık işlem sonuçlarımız siyah oynarda +1 sonucunu verecektir. Satranç kazanmak yada kaybetmek değil ya. +1 kazanmaksa 0 kaybetmek demektir? Evet 0 hamlesi karşı tarafın sürekli +1 hamleleri yapması durumunda kaybettirir. birde 1/2'ler çıkabilir bu hamleler oynandığında her iki taraftada 1/2'ler gözükür işlem sonuçlarında ancak mantıken +1'ler yok olmuştur pozisyon sürekli beraberlik içerir... Mümkün olabilir mi? Saygılar Gökhan Gümüş
Cevap:
Gökhan Bey, Uzun yazınızı zevkle okudum. Acaba satrancın sonu geldi mi? En sonunda beyaz oynar kazanır mı olacak acaba? Bu gibi sorular ister istemez zihni meşgul eder. Özellikle de gelişen bilgisayar teknolojisiyle satrancı neredeyse bir probleme dönüşüyor olması sebebiyle. +1 veya -1 değerlendirmeleri aslında birşey ifade etmez. Programı yazan o konumu öyle değerlendirmiştir ve bu değerlendirme yanlışsa oyun da yanlış yöne gider. Sonuçta eğer bir hamle mata götürüyorsa kesin doğrudur. Tahtada 6 taş kaldığı zaman bilgisayarlar 200 hamlede mat olsa bile bulabiliyor. O zaman kesin bilgisayara inanabiliriz ama öteki durumlarda yine insan değerlendirmesi yön vermekte. Oyunsonunda 1 piyon üstünlük veya mat edecek taş olmaması berabere götürür. Bu sebeple oyunun normal sonucunun doğru hamleler sonucunda berabere olması beklenir. Rybka'nın 1.Ac3 hamlesini tercih etmesi programcının gelişime önem vermesindendir herhalde. Ama 500 yıllık tecrübeyle biliyoruz ki en iyi hamleler 1.e4 veya 1.d4'tür. Hayatta nasıl vereceğimiz kararın bizim için en iyisi olup olmadığını kesin olarak bilemezsek, satranç için de durum benzeridir. Sonuçta hep bir belirsizlik olabilir. Ama ne zaman ki matı görürüz o zaman satranç çözülecek bir problem olur. Umarım yardımcı olabilmişimdir.

Sorular:
1.Siyah veya beyazın sadece şahı kalmışsa ve diğer rengin en az bir piyonu olduğunda şah tek kaldığı andan itibaren 16 hamle sayılır diye biliyorum. Eğer 16 hamle içinde mat edemezse karşı renk beraber olur diye biliyorum. 50 hamle ile ilgili birşeyler okudum ama açıklayıcı değildi.
2. Piyon 8'inci kareye ulaştığında ve oyunda o piyonun veziri varken zafere ulaşan piyon vezir olabilir mi? Yani oyun da aynı renk 2 vezir olabilir mi? Ben olur diye biliyorum.
3. Pat olduğu zaman oyun berabere mi oluyor? Pat başka birşey mi? cevaplarsanız memnun olurum (M. Akif Parlak)

Cevaplar:
1. 50 hamle boyunca taş alınmaz veya piyon sürülmezse oyun berabere olur. Örneğin rakibin tek şahı var 49 hamle oldu ve siz piyon sürdünüz. Bu durumda yeniden saymaya başlanır. 16 hamle diye birşey kesinlikle yoktur.
2. 9 tane veziriniz bile olabilir.
3. Rakibin şah çekmediği durumda kurallar dahilinde yapacağınız hamle yoksa pattır. Pat verabere demektir.

Soru: Jose Capablanca' nın oyunu hakkında yardımcı olabilir misiniz? Ayrıca bir ricam daha var Bobby Fischer in taktiğini anlatabilir misiniz? (Uluç Üna)
Cevap:Fischer açık konumları seven bir oyuncudur. Herhangi kuvvetli bir oyuncu için taktiği şudur demek mümkün değil. Üst düzey oyuncular satrancın en ince fikirlerini genelde en üst düzeyde uygularlar. Aralarındaki fark hesap gücü ve konumsal değerlendirmede ortaya çıkar. Benzer şekilde Capablanca da sade konumları sever ve oyunsonlarını tercih ederdi.

Soru: 16 yaşındayım. 6 yaşımdan beri satranç oynuyorum fakat bu sene başladım turnuvalara katılmaya. Çok eksiğimin olduğunu farkettim. Bunları da kısa sürede telafi ettim ama daha da ilerlemek istiyorum. Ne yapabilirim? (Alperen Çelebi)
Cevap:Çalışmaktan başka bir formül yol ilerlemek için. Sözlü analizlerin de bulunduğu oyunları incelemeli ve hamleleri anlamaya çalışmalısın. Ayrıca iyi bir açılış repertuvarı oluşturmak gerekli. Açılışlarına ait bir defter hazırla ve yeni varyantalrı öğrendikçe oraya yaz. Eksiklerini de sürekli kapa. Tabii pratik yapmayı da unutmamalı. En az 15'er dakikalık oyunlar tavsiye ederim. Sonra da bu oyunları ciddi şekilde analiz et.

Soru: Demir Büyüközkaya hocanın sitesinde bir anısında hoca kanal varyantından bahsediyor ama ben bulamadım bu varyantı. Siz biliyormusunuz? (Serkan Duman)
Cevap:Kanal varyantı şöyledir: 1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.Fc4 Af6 4.d4 exd4 5.0-0 Axe4 6.Ke1 d5 7.Fxd5 (varyantın kritik yeri) Vxd5 8.Ac3 Va5 8.Axe4 (veya 8.Kxe4)

Soru: Selamlar, 2,5 yaşında bir çocuğum var. Santranca en erken kaç yaşında başlayabilir ve erken çocukluk dönemindeki santranc eğitimi için önerebileceğiniz bir kaynak var mı? İlginiz için şimdiden teşekkür ederim. (Kürşat ÖNCÜL)
Cevap: Kürşat Bey, 5 yaşına geldiğinde eğitime başlayabilirsiniz. "Masallarla Satranç" kitabı uygun bir kaynaktır. Tabii ki birikimli bir eğitmenin öğretmesini tercih etmelisiniz. Saygılarımla, Selim Gürcan.

Soru: Mat ve pat farkını açık bir şekilde nasıl ifade ederiz bir açıklar mısınız? (Mustafa Aydın)
Cevap: Rakip şahımızı tehdit ettiğinde herhangi bir şekilde şahımızın güvenliğini sağlayamıyorsak mat olmuştur.
Şah çekilmediği halde kurallar dahilinde bir hamle yapamıyorsak pat olur.

Soru: Gambit nedir? Nasıl yapılır? (Serhat Kandemir)
Cevap: Açılışta yapılan piyon veya alet fedasına Gambit denir. Gambitin amacı açılışta merkezde üstünlük elde etmek veya gelişimde üstünlük elde etmektir. Şah Gambiti, Kuzey Gambiti gibi pek çok değişik gambit vardır. Bu gambitleri uygulayabilmeniz için açılışta belli konumların oluşması gereklidir.

Soru: Açılışım çok iyi ama oyunortasında kötü sonuç elde ediyorum. Oyun ortası mı yoksa oyun sonu mu çalışmam lazım.
Cevap: Size tavsiyem ustaların oyunlarını analiz etmeniz. Oyunların içinde sözlü analizler olursa daha yararlı olur. Bu şekilde ustaların nasıl düşündüklerini de anlamış olursunuz. Tavsiyem "Satrancın Esasları" isimli kitabı okumanız.

Soru: Şah çatalı ne demektir? (Sabiha Dudak)
Cevap: Şah ile başka bir taşa aynı anda yapılan tehdide denir. Bu şekilde karşı taraf şahı korumak zorunda kalırken diğer taşı savunmasız kalır.

Soru: Taşların puan değerlerini yazar mısınız? (Sabiha Dudak)
Cevap: Vezir: 9, Kale:5, At:3, Fil:3, Piyon:1 Şah:sonsuz!

Soru: At kaç kareyi tehdit edebilir? (Sabiha Dudak)
Cevap: Merkezdeki At 8 kareyi tedit eder. Köşedeki At ise sadece iki kareye gidebilir.

Soru: Notasyon ne demektir? (Sabiha Dudak)
Cevap: Satranç oyununu yazmak için kullanılan yöntemdir. Anmiral battı benzeri koordinatlar verilir.

Soru: Satranç oyunu kaç bölümden oluşur? (Sabiha Dudak)
Cevap: 3 bölümden: Açılış, oyunortası, oyunsonu

Soru: Fil hangi yönlere gidebilir? (Sabiha Dudak)
Cevap: Fil çapraz olarak ileri veri hareket edebilir.

Soru: Piyon terfisi ne demektir? (Sabiha Dudak)
Cevap: Piyonun 8. yataya ulaşması sonucunda "Vezir, kale, fil veya at" olarak değiştirilmesi

Soru: Geçerken alma nasıl yapılır? (Sabiha Dudak)
Cevap: http://www.biltek.tubitak.gov.tr/gelisim/satranc/sat/ders13.shtml linkinde anlatılıyor

Soru: Satranç oyununda şiş ne demektir? (Sabiha Dudak)
Cevap: Saldıran taşın dikeyinde veya çaprazında 2 değerli taş bulunmasıdır.

Soru: İspanyol açılışı nasıl yapılır? (Sabiha Dudak)
Cevap: 1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.Fb5 ile başlar

Soru: Satranç oyununda son şampiyon kimdir? Bilgileriniz için şimdiden teşekkür ederiz. (Sabiha Dudak)
Cevap: Topalov'u yenen Kramnik son Dünya Şampiyonu'dur.

Not: Sayın Sabiha Dudak, Sorularınıza cevaplar yukarıda verilmiştir. Saygılar Selim Gürcan

Soru: Şah ile veziri nasıl ayırt ederiz? (Metin Aslan)
Cevap: Tacı olan vezirdir. Şahın ise ucu sivridir.

Soru: Merdiven matı var mıdır? (Necati Çoban)
Cevap: http://www.biltek.tubitak.gov.tr/gelisim/satranc/sat/ders21.shtml
linkinde detaylı olarak anlatılıyor.

Soru: İlk olarak köşenizde satrançla ilgili soruları cevapladığınız için çok teşekkür ederim. Ben 21 yaşında üniversite öğrencisiyim ve satrancımı geliştirmek istiyorum. Chessmaser 10 ' da 1200 ratingli oyuncuyu yenebiliyorum. Başarı oranım yüksek sayılır. Bu konuda nelerden yararlanabilirim? (Kaan Tugay)
Cevap: http://www.biltek.tubitak.gov.tr/gelisim/satranc/sat/doc/SatranctaIlerlemeKilavuzu.doc adresindeki yazı size yardımcı olacaktır.

Not: Kaan Bey, sorunuza cevap vermeye çalıştım. Umarım yardımcı olur. Yazıdaki linklerin bazıları geçersizdir dikkatinize.

Soru: Satranç tahtası üzerindeki harf ve sayılar ne anlama geliyor ve nasıl
ve kim tarafından bulunmuştur? (Çilem Kocamış)
Cevap: Satranç tahtasındaki harf ve sayılar oyunları kayda almaya yarar. Adeta amiral battı oyunu gibi hamlelerin koordinatları kayda geçer. Taşlar da baş harfleriyle belirtilir. Ayrıca 0-0 kısa rok ve 0-0-0 da uzun roktur. "x" ise alma anlamına gelir. Kimler tarafından bulunduğu bilinmemekte.

Soru:Satrancta bir durum oldu beynel diye birşey çıktı karşıma. Beynel olduğundan piyonu alamadım. Beynel ne demek? (Oral Burak Demirel)
Cevap: Beynel at çatalına verilen isimdir. At aynı anda birden fazla tehdit yaratırsa çatal yani beynel atmış olur. Sizin oyununuzda ki duruma beynelin nasıl yol açtığını ise tahmin edemiyorum.

Soru: 6,5 yaşında anasınıfına giden kızım var satranca çok ilgili. İnternette aradığımda çocuklar için düşünülmüş basit satranç programı bulmadım benim yokluğumda da satranç oynasın istiyorum yardımcı olursanız sevinirim.... (Levent Sezgin)
Cevap:http://www.satrancokulu.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1168&Itemid=
linkinde aradığınız programlar mevcut.

Soru: Oyunda, piyon karşı hatta ulaştı. Bu oyuncunun veziri de oyundan henüz düşmemiş. Bu piyon ikinci bir vezire dönüştürülebilir mi, yoksa diğer taşlardan istenilen birisine mi çevrilmek zorunda? (Fahri Yavuzer)
Cevap: Evet ikinci veziri çıkabilirsiniz. Teorik olarak oyunda 9 vezire sahip olunabilir.

Soru: Oyunda, bir tarafın sadece şahı kaldı. Diğer tarafta birkaç taş daha var. Çok taşı kalan tarafın kaç hamle sonunda tek şahlı oyuncuyu mat etmesi gerekir?(Fahri Yavuzer)
Cevap: Kural şöyle: 50 hamle boyunca piyon sürülmez ve taş alınmazsa oyun berabere biter. Yani fazla taşı olan taraf 49 hamle mat edemese bile piyon sürdüğü anda saymaya birden başlarız.


Soru: Satrançta kralın önü açıldıktan sonra direk ikaz almadan şah olur mu oyun sona erer mi?
Cevap: Türkçede kral değil şah ve vezir adlarını kullanıyoruz. Şahı tehdit altında bırakacak bir hamle yapılınca ikaz etmeli ve hamleyi geri aldırmalısınız. Satrançta şah kapmak yoktur.

Soru: Soru: Ben kendimi geliştirmek isteye bir lise öğrencisiyim. İstanbul'da katılabileceğim turnuvalar var mıdır? (Ramazan Görücü)
Cevap: www.istanbul.tsf.org.tr
www.satrancokulu.com ve www.tsf.org.tr gibi adreslerden duyuruları takip etmelisiniz. İstanbul'da Okullar arası pek çok takım turnuvası da yapılır. Bu turnuvalar sizin için güzel bir fırsattır.

Soru: Çoban matı nedir? (Uğur Yıldız)
Cevap: En kısa olarak 4 hamlede yapılan mattır.
www.satrancokulu.com/pgnjs/2006/cobanmati_1.htm linkinde detaylı anlatımı görebilirsiniz.

Soru: 4.5 yaşında oğlum var. Acaba bu yaşta satranç okuluna yazdırmak uygun
mudur? Çocuğum oynamayı çok istiyor. (Carmen Durcan)
Cevap: Günümüzde her konuda eğitim yaşını düşürme eğilimi var. Genel olarak satranç eğitimine 6 yaşında veya 7 yaşında başlamak uygundur. Yalnız özel durumlarda çocuk istekliyse, sıkmadan uygun eğitim verilmesi şartıyla eğitime 5 yaşında başlayabilirsiniz. Böyle bir eğitim için dersin 6-7 kişilik 5 yaş grubunun olması lazım ve muhakkak iyi bir eğitmen tarafından satranç öğretilmeli. Pratikte bu uygun ortamı herhangi bir yerde bulmak çok kolay değil. Bu açıdan bakılınca siz bire bir ilgilenerek yardımcı olursanız belki daha iyi olabilir.

Soru: Ben satranca yeni başladım ve piyonun sona varmasıyla alınmış
taşlarımdan birini aldığımda o taş nereden başlar. Asıl kendi yerinden mi
yoksa piyonun en sona vardığı yerden mi? Bu konu hakkında iki türlü bilgi
aldım. Beni aydınlatırsanız sevinirim.
Cevap: Piyon sekizinci yataya ulaştığında şah dışında herhangi bir taş olabilir. Yeni taş piyonun ulaştığı kareye yerleştirili, başka kareye değil. Tahtada 1 vezir olsa bile ikinci vezirinizi çıkabilirsiniz. Veya 2 kaleniz olsa bile üçüncü kaleyi de çıkmak mümkün. Çıkacağınız taşın yenmiş olmasına gerek yok.

Soru: Bilgisayar ile satranç oynarken kendi piyonumla onun piyonunun arkasından geçerek yedim. Bu olay bazı durumlarda oluyor bazı durumlarda olmuyor. Lütfen bunun nasıl olduğunu açıklar mısınız? (Ali Özcan)
Cevap: Sanırım kasdettiğiniz geçerken alma kuralı http://www.biltek.tubitak.gov.tr/gelisim/satranc/sat/ders13.shtml adresinde detaylı olarak anlatılmakta.

Soru: Biraz klasik olacak ama size teşekkür ederek başlamak istiyorum. Ben bir satranç kitabı aldım yaklaşık 2 ay önce. Bütün temel konuları inceliyor. Buna örnek Sicilya savunması, Karo Kan, İngiliz Açılışı gibi. Şu anda kitap yanımda degil, yanılmıyorsam "Temel Satranç Bilgisi"ydi adı ama emin değilim. Yabancı bi yazar yazmış. Ancak çok büyük bir şikayetim var. Kitapta çok büyük hatalar var. Ayrıca ben kitapla ve her seferinde taşları tekrar dizerek konsantre olamıyorum. Bana aynen böyle detaylı ama bilgisayar ortamında önerebileceğiniz bir program veya site (mesela www.satranc.net çok yüzeysel işlemiş) var mı? Çünkü taşlarla vakit kaybetmiyosunuz. Ayrıca www.satrancokulu.com sitesindeki dersleri izleyemiyorum. Uzantıyı algılayamadı bilgisayar ve de indiremedim bi türlü rpogramını. Sanırım çok iyi bi site. Özetle iyi bi satranc kitabının bilgisini bana verebilecek bi program var mı? Yardımcı olursanız sevinirim. (Levent Batı)
Cevap: Bilgisayar satranç eğitiminde tabii ki kullanılacaktır. Anacak şu aşamada kesinlikle satranç tahtası üzerinde kitapla çalışmalısınız. Belli bir temeli elde ettikten sonra bilgisayara geçebilirsiniz. Paylaşım programlarında chessbase diye aratma yaparsanız işinize yarayacak pek çok açılış kaynağı bulabilirsiniz. Bu dosyaları okulamk için "Chessbase"e ihtiyacınız olacaktır. www.chessbase.com adresinde download bölümünden chessbaselight'ı indirerek pgn formatındaki dosyaları açabilirsiniz. Türkçe olarak maalesef yeterli internet kaynağı yok. Bu yüzde google'da "Chess openings" diye araştırma yaparsanız gerekli kaynakları bulabilirsiniz.

Soru: Benim merak ettiğim bir soru var. Şu ana kadar gelmiş geçmiş en iyi satranç oyuncusu Paul Morphy kabul ediliyor diye biliyorum. Şu ana kadar Paul Morphy kaç oyun yaptı ve kaçını yendi, kaçını yenildi, kaçı berabere bitti (biraz araştırdığımda yenildiği maçların birinde gördüm 2'ye tek oynamış.Teke tekte de yenildiği olmuş tabi). Bana Paul Morphy'nin oyunlarından en güzel olan oyunu biliyorsanız link verebilirmisiniz. Çünkü Paul Morphy'nin her oyununa baktığımızda akıl dolu fedalar, akıl dolu oyun sonları görüyoruz. Bir de Paul Morphy'nin oyunlarına baktığımız zaman "Evans Gambit" stilindeki oyunlara çok rastlıyorum. İtalyan Açılışı'nda bir feda verip oyuna başlıyor. Bu tür oyunları şu an neden hiç bir usta veya oyuncu yapmıyor. Şu an "Evans Gambit" oyununda o yapılan feda hata olarak mı kabul ediliyor? (Barış İpekçi)
Cevap: Gelmiş geçmiş en iyi oyuncu ifadesini Morphy için kullanmak kolay değil. Morphy, henüz satrancı profesyonelleşmediği bir ortamda çağdaşlarına açık ara üstünlük sağlamıştır. Bununla beraber günümüzde satranç tarihinin en iyi oyuncuları kimdir tartışmasında öne çıkanlar. Lasker, Fischer ve Kasparov'dur. Şu anda pek çok kişi Kasparov'u ön plana çıkarmakta ama kendisinin son şampiyon olması belki nesnel bir yaklaşımı da engellemekete. Bu arada Morphy'nin Fischer tarafından gelmiş geçmiş en iyi şampiyon olarak değerlendirildiğini de belirtelim! http://www.satrancokulu.com/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index& req=listarticles&secid=13 linkinde Morphy'nin güzel oyunları var. Ayrıca aynı sayfada Kasparov'un oynadığı Evans Gambiti oyunlarını da görebilirsiniz. Evans Gambiti bir ara Kasparov tarafından başarıyla uygulandı ama günümüzde bu gambite karşı en iyi savunma imkanları biliniyor. Artık bilgisayar destekli analizler gözüpek saldırı imkanlarına pek fırsat tanımamakta. Yalnız bu sadece üst düzey satranç için geçerlidir. Ve IM, GM olamayan oyuncular zevk ile Evans Gambiti oynayabilirler ve hatta oyunlarını geliştirmek dinamik satrancı iyi kavrayabilmek için oynamalıdırlar da.

Soru: Hobi olarak satranca ilgi duyuyorum. İnternet üzerinden olmadan yüz yüze eğitim alarak satranç öğretici belgesi alabilir miyim? 1-2 ay içinde bu belgeyi edinmek için ne yapmalıyım? (Nazmi Ağralı)
Cevap: www.satranchakemi.net adresi İstanbul İl Temsilciliği'nin internet adresidir. İstanbul'da resmi antrenörlük için açılan kurslar bu adreste ilan edilmektedir.

Soru: Satrançta henüz acemi düzeyindeyim ama öğrenmek için büyük bir istek duyuyorum bunun için bana tavsiye edebileceğiniz bir kitap var mı?
Cevap: Capablanca tarafından yazılmış olan "Satrancın Esasları” kitabı sizin için uygun bir kitaptır. Eski Dünya Satranç Şampiyonu'nun yadığı bu kitap konuları sade bir şekilde anlatmasıyla ünlü.

Soru : Ben bir kaç gün önce lisans aldım. Lisanslar neden 1 yıllık veriliyor? Kalıcı lisans yok mu? Bir sorum daha var UKD ye nasıl sahip olacağım? (Barış İpekçi)
Cevap: Sezon bir yıl olarak kabul edildiği için her sene lisanslar yenileniyor. Bu Türkiye Satranç Federasyonu'nun tercihi sonuçta. Belki en azından bireysel lisanslar için daha uzun süre olabilir. UKD almak için UKD'ye dahil olduğu ilan edilen turnuvalarda en az 9 oyun oynamalısınız. Rakipleriniz içinde de UKD'li oyuncular bulunmalı.

Soru: Sevgili Selim Abi satrançta ilerleyen bilgisayarlar yakın bir gelecekte insanları tamamen yenebilecek mi? Ve de satrancın geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz? (Can Berk)
Cavap:
Artık tüm satranççılar bilgisayraların insanları yeneceği konusunda hemfikir. Yakında Kramnik ile bilgisayar bir maç yapacak ve Kramnik bilgisayarın favori olduğunu kabul etmiş durumda. Bu durumda bize Karpov'un sözünü tekrar etmek düşüyor; "Arabalar atletlerden daha hızlı koşuyor ama biz yine de yarışmaya devam ediyoruz!”

Soru: Sizce Chessmaster 10th'un rating değeri ne kadar eder? (Canberk Kral)
Cevap: Kullandığınız makinenin donanımına göre değişir ama en güçlü haliyle oynarken gücü 2500 ratingden aşağıda olmamalı.

Soru: Nusaybin'de görev yapan bir sınıf öğretmeniyim. Öğrenmek istediğim oyunda iki vezir ile oynanır mı? Eğer oynanırsa bunun için geçerli olan bir özel durumun söz konusu olması gerekir mi? (Koray Korkmaz)
Cevap: Satranç kuralları dahilinde bir tarafın oplam 9 veziri bile olabilir. Özel bir durum olması gerekmez. Erinizi veziriniz olduğu halde yeni vezire çıkabilirsiniz. Ayrıca isterseniz Kale, At ve ya Fil de çıkmanız mümkün.

Soru: Kasparov en çok hangi taşına önem verir? (Şafak Yıldırım)
Cevap: Üst seviyedeki oyuncular tüm taşlarına önem vermek ve en iyi şekilde kullanmak zorundadırlar. Bununla beraber bazı oyuncular sitilleri gereği farklılaşabilir. Oynsonunu seven oyuncular daha sakin bir oyun tarzı tercih edebilir. Örneğin atak oyunu ile tanınan eski Dünya Satranç Şampiyonu Tal kuşkusuz Vezirini tercih ederdi ama günümüzde satranç öyle ilerledi ki oyuncuların stillerini ayırd etmek hiç de kolay değildir.

Soru: Merhaba! Ben ilköğretim 5'e gidiyorum. Sizden bir ricam var."şah" demeden mat olur mu? (Mustafa Said Safi)
Cevap: Turnuva kurallarına göre oyun esnasında "şah" diyerek rakibi uyarmanıza gerek yok. Aksi bu hatalı bir hareket olarak kabul edilir. Turnuva oyuncuları çekilen şahı zaten görürler. Görmezlerse de hamle geri alınır çünkü şah yemek yoktur. Dolayısıyla "şah" demeden mat olur ve öyle olmak zorundadır!

Soru: Satrançta oyuna hakim olmak için orta alanı ele geçirmek gerekir biliyorum. Ama bunu en doğru nasıl yaparım? (Özcan Uçak)
Cevap: Öncelikle açılışta yaptığınız hamlelerin merkez kontrolüne yönelik olmasına dikkat etmelisiniz. Atlar kenarlardan değil ortalardan çıkmalı, merkeze mümkün olduğunca çok er getirmelisiiz vs. Örneğin merkez karelerinde 2 eriniz olursa merkezde üstünsünüz demektir. Bunu başarmak için de c erinin yardımını zaman zaman alabilirsiniz. C3 ve d4 sürüşü en tipik olandır. Bununla beraber rakibiniz de sizin gib düşünüp merkezi ele geçirmeye çalışacağından tabii ki merkez üstünlüğü elde etmenin garantisi olamaz.

Soru: Bizim bir forum sitemiz var ve o sitede satranç turnuvası yapmak istiyoruz ama nasıl yapıcağımızı bilmiyoruz. Sizlerin bildiği internet üzerinden oynanan siteler var mı? Bana bu iş ile ilgili bilgi verebilir misiniz? (Barış İpekçi)
Cevap: Playchess.com sizin için en ideali. Kullandıkları arayüzün Türkçe versiyonu
da bulunmakta. Yine aynı adresten edinebilirsiniz.

Soru: Çatal ve şiş nedir? (Salih Bayın)
Cevap: Çatal bir erin iki taşa karşı aynı anda saldırısıdır. Şiş ise aynı dikey yatay veya çaprazda bulunan iki taşa birden yapılan saldırıdır. Bu saldırı sonucunda öndeki taşın kaçması sonucunda arkadaki taş tehdit altında kalacaktır. Şiş tanımı taşların bir şişe geçirilmiş gibi bir görüntü oluşmasından gelmekte. Çatal ise erin iki taşı istemesi durumunda çatala benzer bir görüntü yaratmasından gelmektedir.

Soru: Sizden bir ricam olucaktı Ben lise 2 sınıf öğrencisiyim okulumun satranç
koulu başkanıyım. Okul satranç panosuna asmak için 3-4 sayfa satranç
matematik ilişkisini anlatan yazıya ihtiyacım var. Bu konuda yardım
ederseniz sevinirim şimdiden teşekkürler.
Cevap: www.satrancokulu.com/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=6
8 adresinde "Satrancın Transandantal Geometrisi" başlıklı bir yazı var. Size
yardımcı olabilir.

Soru: Merhaba ben öğrencilerime sanranç öğretmek için 1 veya 2 hamlede mat alıştırmaları aradım ama internette bulamadım. Bu konuda örnek alıştırmalar göndererek bana yardımcı olur musunuz. TEŞEKKÜRLER.
Cevap: www.chess-poster.com/chess_problems/mate_in_1.htm linkinde 1 hamlede ve www.chess-poster.com/chess_problems/mate_in_2.htm linkinde de 2 hamlede matlar var.
İyi çalışmalar, Selim Gürcan

Soru: Ben lise 1. sınıf öğrencisiyim. Satranç ve matematik arasındaki ilişkiyi
merak ediyorum. Bu konuda bir açıklama yaparsanız sevinirim. (Yaren Zengin)
Cevap:www.satrancokulu.com/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=6
8 linkinde "Satrancın Transandantal Geometrisi" isimli bir makale var.
İşinize yarayacaktır.

Soru: Sayın Selim Gürcan bu sayfayı hazırladığınız için teşekkürler. www.Chassgames.com 'da little chessPartner ayrıca Babaschess ile oynuyorum. 41 yaşında inşaat mühendisi bir kişiyim. Gençliğimden beri satranca ilgim vardır. LCP'de tahtasında herhangi bir hamleden sonra Depth:*****,Nodes:******,Score:***** ibareleri çıkıyor bunların anlamlarını ve benim hamlem için mi yoksa bilgisayar hamlesi için mi olduğunu yanıtlayabilir misiniz? Babaschess tahtası içinse yine hamlemden sonra o hamleyle ilgili rakamlar çıkıyor aynı şekilde bu rakamların anlamlarını da merak ediyorum. (Bu rakamlar kalan zamanla veya diğer herhangi bir şey değil ) (Uygar Kırant)
Cevap: Uygar Bey, İlginiz için çok teşekkürler. Elimden geldiğince yardımcı olayım. Depth bilgisayarın analiz derinliğini gösteriyor. Eğer 12 görüyorsanız, bu 12 yarım hamle demektir. Taraflardan birinin yaptığı hamle yarım hamle olarak kabul edilmekte. Bilgisayar düşündükçe derinlikte artacaktır tabii. Score ise bilgisayarın konumu naıl değerlendirdiği ile ilgilidir. Örneğin +1.07 gibi birşey görebilirsiniz. Piyonu 1 puan kabul ediyoruz. Buna göre Beyaz 1.07 piyon değerinde önde gözüküyormuş konum olarak. Bu değer (-) olsaydı, bu sefer siyahın üstünlüğünden bahsediyor olacaktık.
Babaschess rastlantı eseri bende de kurulu. Hamlelerin yanında çıkan anlık rakamlar o hamle için kaç saniye harcadığınızı gösteriyor.
Saygılar, Selim Gürcan

Soru: Oyun sonunda karşı tarafın 1 şahı ve benim at ve vezirim, şahım var kaç hamlede mat yapmam gerekli? (Ümit Binici)
Cevap: Genel kural şudur: 50 hamle boyunca taş alınmaz veya piyon sürülmez ise oyun berabere olur. Veziri fazla olan taraf veya karşısı er sürdüğünde 50'ye baştan saymaya başlarsınız. Ayrıca taraflardan biri taş alırsa kural yeniden başlar.

Soru: Ben tek başınayım ve satranç oynamayı seviyorum. Tek başıma nasıl antreman yaparım..Satrancımı geliştirmek için neler yapmalıyım?
Cevap: Satranç kitabı okuyarak satrancını geliştirebilirsiniz. Ayrıca satranç köşesindeki derslere bakabilirsiniz. Öğrendiğiniz yeni şeyleri oyunlarınızda uygulamaya çalışın ve oyunlarınızı dikkatle analiz edin. Bu konuda bilgisayardan da yardım alabilirsiniz.

Soru: Merhaba ben Gaziantep Üniversitesi Kilis Sağlık Yüksek Okulu Hemşirelik bölümü 1. sınıf öğrencisiyim okulumda satranc oynamayı bilen o kadar az kişi var ki. Onlar da tam anlamıyla bilmiyorlar zaten oynamayı. Ben de sıkılıyorum . Artık kendimi geliştirmek adına hiçbir sey yapamıyorum bu da beni cok üzüyor. Sizce ne yapabilirim? Ben de yarışmalara katılmak istiyorum.
Cevap: Size internette online satranç oynamayı tavsiye ederim. Playchess.com'dan arayüzü indirip Türkçe dil seçeneği ile online satranç oynayabilirsiniz. Ayrıca İnkilap Kitabevi'nin çıkarttığı Selim Palavan tarafından yazılmış olan "Satranç Kitabım” isimli kitabı alıp çalışabilirsiniz. Yeterince tecrübe edindikten sonra www.tsf.org.tr sitesinden turnuva haberlerini takip ediniz.

Soru: Merhaba Selim bey. Benim öğrenmek istediğim konu şu; varsayalım ki benim 2 fil ve 1 şahım var karşı tarafınsa tek bir şahı kaldı. Rakibimi nasıl mat edebilirim? (Mehmet Tulumbike)
Cevap: http://www.satranc.net/capa/capa0003.htm linkinde detaylı olarak anlatılıyor. Temel olarak bu tür matlarda teknik sistematik olarak Şahı köşeye sıkıştırmak ve sonra mat konumu oluşturmaktır. Örnekte de dikkat ederseniz Beyaz rakibe şah demeden onu sıkıştırıyor. Gereksi yere şah çekmemeye özen gösterin.

Soru: 50 hamle kuralında her iki tarafın da hamleleri sayılıyor mu? (Güldaniye İlhan)
Cevap: Hayır sadece 1 tarafın hamleleri sayılıyor. Satrançta taraflardan sadece birinin hamle yapması bazı teknik anlatımlarda yarım hamle olarak kabul edilir. Örneğin bilgisayarların ne kadar ierisini hesapladığını ifade etmek için 13 yarım hamle gibi bir ifade kullanılabilir. Bu 6.5 hamle anlamına gelmektedir. Sonuç olarak 50 hamlenin dolması için hem beyaz hem siyah 50 hamle yapmalı.

Soru: Selim bey merhabalar,bir konu hakkında görüşünüzü almak istiyorum. Fischer için çoğu uzmanların yorumlarına göre şampiyon adaylarını ezici bir şekilde yendiği için dünya satranç tarihinin gelmiş geçmiş en kuvvetli oyuncusu olarak niteleniyor bunun kriteri bu mudur? Satranç tarihini en kuvvetli oyuncusu Fischer midir? (Aydın Atik)
Cevap: 1-2 ay once chessbase.com sitesinde Jeff Sonas bu konuda epey detaylı bir makale yayınladı ve değişik kriterlere gore dünya şampiyonları mukayese edildi. Dünya şampiyonluğu süresi, göreceli elo açısından en yakın rakibine attığı fark, turnuva başarıları, ulaşılan en yüksek elo (yine göreceli hesaplamalarla) kullanılan kriterlerdi. Bu kriterleri belirlemek ve yorumlamak da değişik sonuçlar getirebilir ama gelmiş geçmiş en kuvvetli oyuncu Kasparov çıkıyordu sanırım. Ardından ise Lasker geliyor sanırım. Fischer'in satrancı erken bırakması bu kriterler açısından tabii ki kendisine olumsuz puanlar getirmekte.

Soru: Çoban matı nasıl yapılır? (Ali İnce Kara)
Cevap: 1.e4 e5 2.Vh5 Ac6 3.Fc4 Af6 4.Vxf7 mat (Çoban Matı), veya 1.e4 e5 2.Fc4 Fc5 3.Vf3 Ac6 4.Vxf7 matı da Çoban matıdır. http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml adresinden kullandığım notasyonu öğrenebilirsiniz.

Soru: Online (başkalarıyla) satranç oynayabileceğimiz ama yüklenebilen bir program var mıdır ? (Uğurcan Özdemir)
Cevap: www.playchess.com adresinden Chessbase'in ürettiği arayüzle online satranç oynayabilirsiniz. Programın Türkçe seçeneği de bulunmaktadır.

Soru: Ben lise yıllarında satrançla bir iki yıl ilgilendim, küçük çaplı dereceler aldım ve UKD'm 1780'ler civarındaydı..daha sonra ise üniversitede bu sporla ilgilenemedim ama içimdeki sevgi bitemedi. İnternet üzerinden oynadım, dergilere gözüm takıldı arkadaşlara öğretmeye çalıştım vs..Hala turnuva heyecanını özlüyorum. Ankara'da herhangi bir kulübe(lig için) nasıl başvurabilirim ya da başvursam bile akşam 19:00 da biten iş mesaisinden sonra oynayacak oyuncu turnuva bulabilir miyim:) (Emre Gülderen)
Cevap: Merhaba Emre Bey, Türkiye'de ikinci lig sayılan Kulüpler Şampiyonası Cumartesi veya Pazar günleri olmak üzere kendi ilinizde yapılmaktadır. Takım bulabilmek için turksatranc@yahoogroups haberleşme grubuna veya değişik satranç forumlarına mesaj yazabilirsiniz. Bir takımda oynamadan önce bireysel turnuvalarda oynayarak bir çevre edinmenizde fayda var. Maalesef Ankara turnuva açısından şanslı bir ilimiz değil, bu yüzden biraz zorluk çekeceksiniz. Yaz tatilinde Çanakkale ve Antalya'da açık turnuvalar düzenlenmekte. İzninizi bu tarihlere getirirseniz hem turnuva oynamış hem de tatil yapmış olursunuz.
Saygılar, Selim Gürcan

Soru: http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/satrancdersleri.shtmlsitesindeki yazıyı gördüm bu dersleri mail olarak alabilirmiyiz ve nelerle ilgili olacak örnek açılışlar mı gösterilecek? (Semih Karabulut)
Cevap: Her sayfanın altında PGN diye bir link var. Oradan oyunları pgn formatında indirebilirsiniz. İnternetten pgn reader başlığı altında bulabileceğiniz programla da bu oyunlara bakabilirsiniz.

Soru: Merhabalar efendim. Ben 57 yaşında emekli öğretmenim, zamanımı aktif olarak geçirmek ve beyin jimnastiği yapabilmek amacıyla satranç oynamak istiyorum ,sadece taşların adını biliyorum. Kaynak kitaba ihtiyacım var. Bu konuda bana yardımcı olur adres gösterirseniz mutlu olacağım. (Gülten Latifoğlu)
Cevap: Sayın Latifoğlu, http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/cocuklar.shtml linkinden size yararlı olacak derslere ulaşabilirsiniz. Ayrıca internette ve arkadaşlarınızla da satranç oynamanızda fayda var.

Soru: Öncelikle engin bilgilerinizi hiç üşenmeden paylaştığınız için teşekkürler . Benim merak ettiğim satranç tarihindeki oyunculara baktığımız zaman Fischer gibi Karpov, Kasparov, Capablanca, Alekhine, Morphy gibi daha saymadığım bir sürü hayatlarından film olabilecek kişilerin gerçekten filmini çevirmek veya satranç kuralları oyunları ve bu kişilerin hayatları ile ilgili sıkmadan bir tv programı ile satranç ilgisini artırmanın imkanı var mıdır? Zaten satranç zor sevdirilen bir oyun. Acaba Türkiye'de yok ama dünyanın baska yerlerinde bu tip çalışmalar varmı teşekkür ederim. (Ömür Şenocak)
Cevap: Capablaca'nın hayatı ile ilgili çok güzel bir film daha az seyredilen bazı kanallarda bazen yayınlanıyor sanırım. İzleme fırsatı bulamasam da satranççı arkadaşlarım çok gerçekçi olduğunu söylüyorlar. Bunun dışında ünlü satranççının hayatı ile ilgili bir film bilmiyorum. Bununla beraber yurt dışında pek çok satranç programı var. Türkiye'de şu anda sadece Bursa'dan yayın yapmakta olan Olay TV'de satranç programı var. Sevgili arkadaşımız Melih Karataş tüm çabasıyla güzel bir program yapıyor ama maalesef genelde televizyonlarda satranca verilen destek neredeyse sıfır. Yaklaşık 10 sene önce TRT'de güzel bir satranç yarıması programı vardı. Sanırım bir 10 yıl önce de bir başka eğitim programı yayındaydı. Rating kaygısı olan özel TV kuruluşlarının satranç programı hazırlası zor gibi ama en azından TRT böyle bir çaba muhakak göstermeli.

Soru: Ben Hopa'dan yazıyorum. Benim oğlum miniklerde oynuyor. Burda yapılan bir satranç turnuvasında (isviçre sistemine göre) 5 maç yaptılar. İlk 4 maçı aldı. Son maçını kaybetti. Yenildiği çocuk 4. oğlum 2. bir önceki maçta yendiği çocuksa 1. geldi. Benim oğlum o çocuğu yendiği halde o nasıl 1. oldu anlayamadım. ilk 4 maçı alınca averajla oğlum daha önde olmuyor mu? Bu isviçre sistemini biraz daha ayrıntılı cevaplayabilir misiniz? (Biray Manavoğlu)
Cevap: Merhaba, İsviçre sistemi turnuvalarda değişik eşitlik bozma sistemleri var. Örneğin bunlardan biri oyuncunun oynadığı oyuncuların turnuva sonunda aldıkları puanları toplamaktır. Bu durumda oğlunuzun oynadığı oyunculardan bazılarının çok az puan alması derecesini etkilemiş olabilir. Hala çok şüphe ediyorsanız turnuva tablosunu hakemden isteyip kendiniz de kontrol edebilirsiniz.

Soru: Arkadaşlarım kaleyi ters çevirip oynuyorlar. Bunun sebebi ne? (Kadir Tarazan)
Cevap: Etrafta fazla Vezir yoksa vezir çıkan oyuncu Kalesini ters çevirerek Vezir gibi kullanabilir.

Pat olması için 16 ve ya 32 hamle kuralı duydum. Doğru olan hangisi? (Salih ???)
Cevap: 16 ve 32 hamle kuralı diye birşey yok. Doğrusu şu: 50 hamle boyunca er sürüşü yapılmaz veya taş alınmazsa oyun berabere biter. Rakibin tek şahı sizin de tek kaleniz varsa 50 hamlede mat etmeniz lazım. Ama örneğin bir eriniz varsa er sürdüğünüz anda 50 hamle saymaya baştan başlarsınız. Bu taş alışlar için de geçerli.

Soru: Benim açılışlarala iligili bir problemim var, bir türlü açılış yapamıyorum. Özellikle fillerimi oyuna çok zor sokuyorum. Her seferinde birini peşpeşe birkaç kez oynamak zorunda kalıyorum. Bana açılışlar hakkında bir kitap tavsiye edebilir misiniz? (Ferhat Sus)
Cevap: Öncelikle tavsiyem oyunortanı geliştirmen. Örneğin Capablanca'nın "Satrancın esasları” kitabı iyidir. "Açılışlar ve Tuzaklar Ansiklopedisi” isimli kitap veya "Satranç Kitabım” kitapları da uygun olabilir.

Soru: Bence bir insanın satrancı öğrendikten sonraki ilk oyunu onun bir üstat olup olamayacağını belirler. Sizce bu doğru mu? Bir PC program yazıldıktan sonra bir üstat oluveriyor karşımızda. Bizse sadece aletlerin hareketlerinin öğrendikten sonra neden güzel oyunlar çıkaramayız. Yoksa üstatlar sadece ezberci kişiler mi? Sizce GrandMaster olabilmek için en az kaç oyun oynamış olmalı bir insan ya da en az oyun sayısıyla GM olmuş kişinin oyun sayısı kaçtır? Teşekkürler. (Ahmet Kavacık)
Cevap:Satranç diğer spor dallarında olduğu gibi sürekli çalışma ister. İlk oyunun başarıyı veya başarısızlığı belirleyebileceğini sanmıyorum. Aletlerin hareketlerini öğrenmek iyi oynamak için yeterli değil. Satraç böyle sığ bir oyun olsa zaten bu popülerlikte olmazdı. Bir araştrmaya göre Büyükusta olabilmek için 50.000 civarı satranç teması bilmek lazım. Örneğin çatal, şiş, açılışta Veziri erken çıkmamak gibi 50.000 tema sayabiliriz. Bu temalar gittikçe daha da derin hale gelmekte ve öğrenmesi giderek zorlaşmaktadır. Sonuçta başarı da en belirleyici etken çalışma ve süreklilik. Tabii pek çok spor dalında olduğu gibi güçlü rakiplerle oymak da önemli. En az oyun sayısıyla GM olan ile ilgili bir araştırma duymadım.

Soru: Satrançla ilgili olacak benim sorum. 8 tane vezir taşınız var bunlar
birbirini yemeyecek şekilde yerleştirilecek. Cevap verirseniz memnun
olurum. Şimdiden teşekkürler. (Mihraç Erbova)
Cevap: 12 değişik cevap vardır. www.math.utah.edu/~alfeld/queens/all.gif adresinden çözümlere ulaşabilirsiniz.

Soru: İstanbul ikamet ediyorum, lisans almak için ne yapmam gerekir? (Cem Erbaş)
Cevap: 2 resim, nüfus cüzdanınızın fotokopisi ve vatandaşlık nosu ile aşağıdaki adresten 10 YTL karşılığı lisans çıkartabilirsiniz.
İstanbul Satranç Merkezi Barbaros Blv. No.55 Kat:3 Da:7 -Beşiktaş (Conrad Oteli'nin ve Barbaros otobüs durağının karşısı) (212) 327 64 00 - 327 68 00
bilgi@satrancmerkezi.com

Soru: Oyunculardan birinin Şahı tehdit altındayken farkına varmayıp Şahı korumak veya kaçmak yerine alakasız bi hamle yapsa diğer oyuncu kazanmış sayılır mı, mat olmuş olur mu? (Süleyman Çakmak)
Cevap: Böyle bir durumda imkansız dediğimiz hamle geri alınır ve oyun kural dahilindeki bir hamleyle devam eder. Satrançta Şah kapmak gibi birşey yoktur.

Soru: 2005`in satranç turnuvaları ne zaman?
Cevap: www.tsf.org.tr nin faaliyet programından takip edin ve ayrıca www.satrancokulu.com un sağdaki turnuva takvimine de bakabilirsiniz.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Eğer beyazın 1 piyonu 1 kalesi ve şahı varsa ve siyahın 1 piyon ve şahı varsa, taşlar şu şekilde ise durum pat mıdır? Beyaz piyon=e4 Siyah piyon=e5 siyah şah=h8 beyaz şah=h6 ve beyaz kale=g1. Not:Sıra siyahta (Sinan Ay)
Cevap: Durum pattır. Siyahın ere sahip olmasının önemi yok. Oyunculardan biri şah çekilmediği halde kurallar dahilinde hamle yapamazsa durum pat olur.

Soru: Satrançta KİŞ ne demektir? Lütfen bir de kiş'in ingilizce karşılığını yollarsanız sevinirim. (Ahmet İlteriş Öncebe)
Cevap: Kiş "şah” çekmektir, yani şahı tehdit etmek. Nadiren bu ifade kullanılır. Yanılmıyorsam Fransızca'dan geliyor. İngilizce "check”
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Merhaba, Online bilgisayara karşı satranç oynamak istiyorum. Ancak herdefasında '' This page requires Java support veya Üzgünüm, izleyiciniz Java'yı desteklemiyor '' şeklinde bir yazı çıkıyor. Sizce ne yapmalıyım? Yardımcı olabilir misiniz? Teşekkürler. (Ufuk Deniz)
Cevap: Google'dan "msjavx86 download” diye aratarak programı indirin. Sorun çözülecektir.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Ben satrancı sayenizde sitenizden öğrendim. Bana en az hamlede matlar nasıl yapılır söyler misiniz? (satranç kareleri okumayı fazla bilmem,az bilirim. Sade bir dille anlatırsanız sevinirim) (Nurullah Altaş)
Cevap: Rakip hata yapmadıkça kısa sürede mat etmenin yolu yoktur. 2-3 kısa mat şöyle olabilir: 1.f4 e6 2.g4 Vh4 mat, 1.e4 e5 2.Vh5 Ac6 3.Fc4 Af6 4.Vxf7 mat (Çoban Matı), 1.e4 e5 2.Fc4 Fc5 3.Vf3 Ac6 4.Vxf7 mat. 1.e4 c6 2.d4 d5 3.Ac3 dxe4 4.Axe4 Ad7 5.Ve2 Agf6 6.Ad6 mat (Boğmaca Matı) http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml adresinden kullandığım notasyonu öğrenebilirsiniz. Maalesef yukarıdakinden daha basit bir anlatım yok.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Ben üniverstede seçmeli ders olarak satranç öğreniyorum ?? veya !! gibi işaretleri göstermişti hocamız. Güzel hamle falan gibi anlamları varmış. Bu işaretlerin açıklamalarını nasıl bulabilirim? (Aylin Aldemir)
Cevap: Satranç işaretlerinin önemlileri şöyledir:
! iyi hamle
!! çok iyi hamle
? kötü hamle
?? çok kötü hamle
!? dikkate değer hamle
?! şüpheli hamle
+ şah çekiş
# mat
+/= beyaz hafif üstün
+/- beyaz iyidir
+- beyaz kazanç konumda
=/+ siyah hafif üstün
-/+ siyah üstün
-+ siyah kazanç konumda

Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Satrançta çoban matı nasıl yapılıyor öğrenmek istiyorum.(Tuncay Taşkan)
Cevap: 1..e4 e5 2.Vh5 Ac6 3.Fc4 Af6 4.Vxf7 mat (Çoban Matı), veya 1.e4 e5 2.Fc4 Fc5 3.Vf3 Ac6 4.Vxf7 matı da Çoban matıdır. http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml adresinden kullandığım notasyonu öğrenebilirsiniz.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Ben satrançla ilgili hiç bir şey bilmiyorum fakat öğrenmek istiyorum. Nasıl öğrenebilirim bana yardımcı olur musunuz?
Cevap: Bilim ve Teknik Dergisi'nin internet sayfasındaki satranç köşesinden oynamayı örenebilirsiniz. Link şudur:
www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/cocuklar.shtml

Soru: Okulumuzda bir satranç takımı kurmayı düşünüyoruz bize yardımcı olursanız seviniriz taktik , hamleler, konusunda vb .şeyler. (Ömer Özcan)
Cevap: Ömer Bey, dersler bölümümüzde gerekli bilgileri bulabileceksiniz.

Soru: Çoban matı nasıl yapılır?
Cevap: Çoban matı satranç diliyle şöyledir: 1.e4 e5 2.Vh5 Ac6 3.Fc4 Af6 4.Vf7 mat. 4-5 hamle içerisinde f7 karesinden Vezir ile yapılan matlar çoban matı olarak adlandırılır.
www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml linkinden yukarıdaki satranç yazma dilini öğrenebilirsiniz.

Soru: Eski dönemlerde satrançta fillerin, diagonal düzlemde yanlızca iki kare ilerliyebildikleri söyleniyor bu doğru mu? Eğer doğruysa fillerin bugünkü hareketine geçilmesine kim karar verdi, bu gibi kararlar nasıl alınır. Sizce oyunun bu şekilde hızlandırılması kalitesini nasıl etkilemiş olabilir, mesela eski haliyle oyun içinde daha karmaşık kombinezonlar, daha gizli stratejiler geliştiriliyor olabilir mi? Ayrıca satrançtaki diğer taşlar içinde böyle değişiklikler yapılmışmıdır? Yapılmışsa bunları kısaca açıklarsanız sevinirim...Teşekür ederim.(Sinan Çimen)
Cevap: Sanırım Fil, bugünkü hareket kabiliyetine 1700'lü yıllarda ulaştı. Böyle kural değişiklikleri genel bir ihtiyaçtan doğuyor. Büyük olasılıkla Filin hareketi geçmiş zamanda hantal bulundu ve oyunu canlandırmak için değişiklik yapıldı. Fil bugünkü özelliğine kavuştuktan sonra da rok kuralı ortaya çıktı. Çünkü Filin güç kazanmasıyla Fc4 ve Ag5 ile gelen saldırılar tehlikeli oluyordu. Bu sebepten Şaha biraz güvenlik açısından yardımcı olmak gerektiği anlaşıldı. Geçerken alma kuralı da karşılıklı sürüşlerle konumun tıkanmasını engellemek amacıyla konulmuştur. Herhalde bu tür kurallar önde gelen satranççılar tarafından yapılıyor ve diğer oyunular tarafından da benimseniyordu. Yazılan satranç kitapları ile de kuralların da kabulü sağlanıyordu şüphesiz.

Soru: 13 yaşındayım. 7 yıldır satranç oynuyorum. Bana oyun kuralları, önemli hamleler, terketmeler, satranç notasyonu, ve satrançla ilgili okunması gereken bazı kitaplar, siteler ve dergiler önerebilir misiniz? (Onur Yalçın)
Cevap: Size Eski Dünya Şampiyonu Capablanca'nın yazdığı "Satrancın Esasları” kitabını tavsiye ediyorum. Kitap Inkilap Kitabevi tarafından çıkarılmıştır. İsterseniz bu kitaba www.satrancokulu.com sitesinin dersler bölümünden e-kitap haliyle ulaşabilirsiniz. İSEM çocuk dergisi işinize yarayabilir. Adres şöyle: İzmir Satranç Eğitim Merkezi (İSEM ve İSEM Çocuk Satranç Dergisi) - 1401 Sokak No: 9/4 Alsancak Tel: 0-232 463 28 77 veya 0-232 463 52 10
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: 1.e4-c5 , 2.Fc4 filin erken çıkması iyi bir hamle midir? Bir çok oyuna baktım fakat bu hamleye rastlamadım. Siyahın en iyi devam yolları nelerdir? (Evren Bolkan)
Cevap: Siyah ...e6, ...Age7 ve ...d5 oynayarak çok rahat bir konum elde eder. Ayrıca arada ...a6 sürerek Fili düşürmeyi tehdit edebilirsiniz. Bu durumda Beyaz a4 sürerse vezir kanadı zayıflar. A3 sürülürse de ...b5 sürerek alan kazanırsınız. Fc4 ‘ten sonra sık gerçekleşebilecek şey b5, d5, c4 sürüşüyle Filin oyun dışı kalması olabilir.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Merhaba ben İrfan Katı öncelikle sorularımıza verdiğiniz cevaplardan dolayı size teşekkür ediyorum. Sorum şu sitenizde yer alan puanlı satranç hakkında, burada almış olduğumuz puan gerçeği ne derecede yansıtır yani aldığımız puanın geçerliliği nedir? Bir de puanlı satranç oynayabileceğimiz başka siteler var mı? Teşekkür ederim. (İrfan Katı)
Cevap: Sitedeki puanlı satrançtaki pgntojs programı sadece bir hamleye puan verebiliyor. O yüzden çok sağlıklı olduğunu söyleyemeyiz. Bazı durumlarda puanlı satrançta birkaç hamleye değişik puanlar verilebilir. Her ne kadar ideal olmasa da sonuçlar gerçek güce bir yaklaşıklık ifade eder. Puanlı satrancı başka sitelerde görmedim ama pek çok dergide düzenli olarak yapılmakta (Örneğin İngilizler'in "Chess” dergisinde "How good is your chess” başlığı altında). Ayrıca puanlı satranç oyunları içeren kitaplar da bulunmakta.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Meslek içi sınavlarımızda çıkan bir sorunun cevabını bulmakta zorlanmaktayız. Hangisi satrançta bir açılışın ya da savunmanın ismi değildir? a) Alman b) Fransız c) İngiliz d) İspanyol e) İtalyan (Enver Çelikkıran)
Cevap: Fransız Savunması, İtalyan Açılışı, İngiliz Açılışı ve İspanyol Açılışı var. Soru yanlış. Alman ile ilgili bir savunma yok. Herhalde cevap olarak kastedilen a) Alman
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Sicilya savunması nedir ve nasıl yapılır? (Özdemir ??)
Cevap: 1.e4 hamlesine 1...c5 yapılarak Sicilya Savunmasına girilir. Sicilya Savunması 1.e4 e5 tipi açılışlardan farklı olarak merkezi doğrudan er sürmeyen bunun yerine rakibin merkeze iki er getirmesini engelleyen açılış türüdür. Günümüzde en çok tercih edilen açılışlardan biridir bunun sebebi de Siyaha en iyi kazanç şansı veren keskin konumlar yaratmasındandır.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Satrançta kullanılan işaretlerin ne anlama geldiğini öğreten bir yazı varsa elinizde gönderebilir misiniz? Satranç oynamayı biliyorum ama bir türlü sayfa üzerindeki işaretleri çözemedim. Teşekkürler. (Mutlu Cava)
Cevap: www.satrancokulu.com/ders/konumsal01.asp adresinden '!' '??' gibi işaretlerin anlamını öğrenebilirsiniz. Satranç hamle yazım kuralları (notasyon) için ise www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml sayfasına girmeniz yeterli.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Satrançta piyonun geçerken alma kuralını şekille açıklayabilir misiniz? (Mustafa Varol)
Cevap: www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders13.shtml sayfamızda şekilli olarak anlatılmaktadır.
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: d4-d5, c4-Ff5 bu durumda beyaz için en iyi plan nedir? Ve devamında Ac3-e6,Af3-Ac6 durumunda atın b4 tehdidini en iyi ne şekilde engelleyebiliriz? (Evren Bolkan)
Cevap: 2...Ff5'e 3.cd5 Fb1 (3...Vd5 4.Ac3 +/-) 4.Va4 c6 5.Kb1 Vd5 6.Af3 devam yolu beyaza hafif üstünlük verir.

Soru: Satranç tahtası üzerindeki en kısa mat kaç hamlede olmaktadır? Tüm olasılıklar dahilinde. Saygılarla (Yiğit Yolcu)
Cevap: En kısa mat 2 hamlededir. Şu şekilde: Beyaz Şahın yanındaki filin önündeki piyonu iki sürer, Siyah Şahın önündeki piyonu bir sürer. Beyaz, Şah atının önündeki piyonu iki sürer ve Siyah Veziriyle şah çekerek mat eder. Satranç notasyonuyla ifadesi şöyledir: 1.f4 e6 2.g4 Vh4 mat
Saygılarımla, Selim Gürcan

Soru: Kasparov'un hayatı hakkında bilgi verebilir misiniz? (Hasan Dişçi)
Cevap: Garry Kasparov Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de 1963 yılında doğdu. Henüz altı yaşındayken, satranç oynamaya başladı ve çocuk dahi olarak yeteneklerini sergilemeye başladı. Kasparov'daki parıltı ve zeka eski dünya satranç şampiyonu (1948-1957, 1958-1960 ve 1961-1963) Mikhail Botvinnik'in dikkatini çekti. Kasparov yetenekli çocuklara açık olan Botvinnik'in satranç okuluna davet edildi. Okulda Kasparov en yetenekli hocalar ve öğrencilerle satranç çalışmalarına devam etti. Bu okulun eski öğrencileri arasında Anatoly Karpov ve Arthur Yusupov 'da vardı.
13 yaşındayken Kasparov SSSCB Gençler Birinciliği'ni kazandı, 17 yaşındayken Dünya Gençler Şampiyonu ve Büyükusta oldu. Artık onun satranç taktiklerini düşünme, analiz etme, hesaplama ve çalışma üzerindeki olğanüstü yetenekleri tüm dünya tarafından tanınıyordu.
1984 yılında Moskova'da Anatoly Karpov, ona en tehditkar biçimde meydan okuyan ve ünvanını alacak olan bu genç adamla karşılaştı. Dokuz oyun oynadıktan sonra Karpov 4 oyun kazanmış, Kasparov ise hiç oyun kazanamamıştı. Karpov'un maçı kazanması için 2 galibiyete ihtiyacı vatdı. Fakat arka arkaya 17 berabere geldi. 27. oyunu Karpov kazanabildi. Kasparov artık daha dirençliydi ve 32. oyunu kazandı. Ardından 14 berabere daha oldu ve arka arkaya Kasparov 2 oyun kazandı. Maç beş aydır oynanıyordu. Bunun üzerine FIDE maçı iki oyuncunun da itirazları altında iptal etti.
Bir sonraki yıl, Kasparov Karpov'u 13-11 yenerek 22 yaşında en genç dünya şampiyonu oldu 1986 yılında Karpov'la Londra ve Leningrad'da yaptığı rövanş maçını 12.5-11.5 kazandı. 1987 yılında İspanya'da yeni bir maç yaptılar. Diğer maçlardan daha çekişmeli geçen bu maçın skoru 23. oyunun sonunda 12-11 Karpov'un lehineydi. Son oyunda Kasparov'a mutlak bir galibiyet gerekiyordu. O ana kadar 23 oyunda sadece 3 oyun kazanabildiğini dikkate alırsak bu çok zor bir görevdi. Ne var ki oyuna beklenmedik şekilde sakin Reti açılışıyla başlayan Kasparov son oyunu kazandı ve skor eşit olmasına rağmen ünvanını korumuş oldu. 1990 yılında yapılan maçta bu sefer Kasparov ünvanını daha rahat bir şekilde korudu. Kasparov 1993 yılında ünvanını Nigel Short'a ve 1995 yılında New York'ta "Dünya Ticaret Merkezi"nin en üst katında Viswanathan Anand 'a karşı ünvanını korudu.
2000 yılında FIDE'den ayrı olarak "Brain Games"in organizasyonu altında yaptığı maçı Vladimir Kramnik'e karşı kaybetti. Buna rağmen hale tartışmasız bir biçimde dünyadaki en iyi oyuncu olma üstünlüğünü sürdürmektedir. Şüphesiz ki Kasparov gibi hırslı bir oyuncu için bu maçı kaybetmek ağır bir darbe olmuştur. Aralarında olacak ikinci bir maçta dünya satranç kamuoyu onun çok daha iyi bir performans göstereceğinden emindir.

Soru: 27 Şubattaki başlayacak Türkiye birinciliğine Samsun'dan nasıl katılabilirim? (Uğurcan Şener)
Cevap: Türkiye Birinciliği herkese açık olacak. www.tsf.org.tr den turnuva ilanını takip ediniz. Lisansa sahip olmanız ve kayıt olmanız yeterli olacaktır.

 

1 > 2 > 3 > 4 > 5