Türkiye'de Go

Çiğdem Göncü
Nisan 2002 

Bir Uzak Doğu strateji oyunu olan Go'nun tarihçesi çok eskilere dayanmasına rağmen ülkemizde ve bazı başka ülkelerde yeni yeni adını duyurmaya başlıyor. Go'nun ortaya çıkması MÖ 2300 yılına kadar uzanıyor, bulunuş şekli değişik rivayetlere dayansa da . Eski Çin'de Go'nun sadece bir strateji oyunu değil, öncelikle diğerlerini müzik, resim ve şiirin oluşturduğu dört sanattan biri sayılıyordu. Zamanla Uzak Doğu ülkelerine yayılan Go oyunu ulusal bir oyun niteliğini kazanır. Bugünlerde ise hem dünyada hem de Uzak Doğu'da popularitesi giderek artmaktadır. Maalesef ülkemizde Go oyunu oldukça geç tanınmaya başlanmış, ama hala gelişmekte olan bir yapıdadır.

Türkiye'de Go oyununun tarihçesini Go öğrenen bireylerle başlatmak yanlış olmaz sanırım. Ancak oyuncular çoğunlukla yabancı ülkelerden ve İngilizce kitaplardan öğrendikleri Go'yu uygulamakta, başka kaynaklar ve başka oyuncular bulmakta güçlük çektikleri için oyun çok sınırlı kitlelerin haberdar olduğu bir halde kalmış. Oyuncuların toplanması ve Go oyununa yeni oyuncular kazandırılması açısından ilk adımı atan Alpar Kılınç Türkiye'de Go'nun duyurulmasındaki en önemli isim.

Alpar Kılınç Uzak Doğu kültürüne ve felsefesine meraklı olan kişiliğinin de etkisiyle Shibumi kitabını okuyarak Go'nun varlığından haberdar olmuş. Şibumi içinde Go oyunundan bahsedilen ilk Türkçe kitap, kitabın yazarı Trevanian gizemli bir öyküyle birlikte Go oyununu da anlatıyor kitabında. Kitaptan etkilenen Alpar Japon Konsolosluğu'ndan kaynak olarak iki Go oyunu kitabı alarak başlamış işe. Tahtasını ve taşlarını kendi yaparak heyecanla başka Go oyuncuları aramaya koyulmuş. 1989'da Alpar Kılınç ODTÜ Kültür İşlerine bağlı olan ODTÜ Go Topluluğu'nu kurarak, Go oyununu öğrenme ve öğretme çalışmalarına bu çatı altında devam etmiş.

Alpar Kılınç Türk-Japon Dostluk ve Dayanışma Derneği adı altında bir kulüp kurarak çalışmalarını okul dışına da taşımıştır.Odtü mezunu Go oyuncularını adı sonradan "Türkiye Go Oyuncuları Derneği" olarak değiştirilen Go Oyuncuları derneğini kurmuşlar. Alpar Kılınç hayatını kaybetmeden önce Türkiye'de Go oyununu yaymaya ve duyurmaya çalışmış ve Uluslararası Go Federasyonları'na Türk Gocularını kabul ettirmiştir.

Türkiye'de bu temeller üzerinde gelişen ve geçmişi çok fazla olmayan Go etkinlikleri şu anda ODTÜ, Bilkent ve Hacettepe Üniversite'leri ile Polis Akademisi ve Kara Harp Okulu'nda kulüpler aracılığıyla devam etmektedir. ODTÜ Alpar Kılınç Go Topluluğu ve Bilkent Go Kulübü ilkbaharda ve sonbaharda turnuvalar düzenleyerek Go oyununa katılımı teşvik etmektedir. Bunun dışında Türkiye Go Oyuncuları Derneği'nin Ankara'da Türk-Japon Vakfı Binasındaki odalarda haftasonları 11.00 ile17.00 arası Go kursu verilmektedir. Vakfın telefon numarası: 0312. 4911774.

Go ile ilgili İngilizce kaynaklar Türkçe'ye çevrilmekte ve İnternet üzerinden oyunun öğretilmesi çalışmaları yapılmaktadır. Türkiye'de çok geniş çaplı olmasa da Go oyun takımı üretimi de yapılmaktadır.