kullanim1

81. Talyum (Tl):
Kükürt, selenyum ya da arsenik ile oluşturduğu bileşikler, 125-150°C arası sıcaklıklarda sıvı hale geçen camların yapımında kullanılır. Bu camlar, oda sıcaklığında normal cama benzer özellikler gösterir. Talyumun bir diğer kullanımı da, belirli deri enfeksiyonlarının tedavisindedir. Ancak, tedavi açısından olumlu özelliği ve zehirli etkisi arasında çok dar bir aralık olması nedeniyle, bu kullanımı oldukça sınırlıdır. Talyum oksit, kırılma indisi yüksek camların üretiminde ve güneş gözelerinin yapımında kullanılır. Kokusu ve tadı olmayan talyum sülfat, rodentisit (kemirgen öldürücü) ve karınca öldürücü olarak kullanılır. Ancak, bazı ülkelerde kullanımı yasaklanmıştır. Kızılötesi ışığa maruz kaldığında elektrik iletkenliğinin değişmesi nedeniyle güneş gözelerinde kullanılır. Talyum bromid-iyodit kristalleri de kızılötesi optik malzemelerin yapımında kullanılır.

82. Kurşun (Pb):
Ses titreşimlerini emici özelliği çok güçlü olan bu element, ses yalıtımında kullanılır. X-ışını ekipmanlarında ve nükleer santrallerde radyasyon kalkanı olarak işlev görür. Baz özelliği gösteren bir karbonat bileşiği olan beyaz kurşun ve benzeri diğer kurşun bileşikleri, boyaların yapısına katılır. Ancak, sağlık açısından olumsuz etkileri nedeniyle bu kullanımı azaltılmıştır. Kurşun oksit, akromatik merceklerde kullanılan ve kırılma indisi yüksek olan kristal camların üretiminde kullanılır. Böcek öldürücü ilaçların içeriğine katılan kurşun tuzları, çevre ve insan sağlığına daha az olumsuz etkisi olan organik bileşiklerle yavaş yavaş yer değiştirmektedir.

83. Bizmut (Bi):
Bizmutun, katı hale geçerken %3,32 oranında genleşmek gibi ilginç ve farklı bir özelliği vardır. Bu yüzden alaşımları, yüksek sıcaklıklardan zarar görebilecek malzemelerin yapısında kullanılmaya son derece uygundur. Bu alaşımlar ayrıca, bizmutun soğudukça genleşme özelliği nedeniyle, sıvı olarak döküldükleri kapta soğuyup katı hale geçerken, kabın şeklini alırlar. Kalay ve kadmiyum gibi metallerle oluşturduğu, erime noktası düşük alaşımlar, yangın alarmları ve söndürücü güvenlik donanımlarının yapımında kullanılır. İşlenebilir demir yapımında ve akrilik elyaf eldesinde katalizör olarak kullanılır. Bilinen en yüksek elektronegatifliğe sahiptir. Lastik üretiminde, cam ve seramik sanayinde, eczacılıkta ve parfümeride de kullanımı vardır. Isıluç olarak da kullanılan bizmut, nükleer santrallerde U-235 ve U-233 izotoplarını içeren yakıtların taşınmasında kullanılmaktadır. MnBi'den elde edilen "Bismanol" adlı alaşım, yüksek kaldırma kuvvetine sahip, kalıcı bir mıknatıstır.

84. Polonyum (Po):
Uzay uydularında termoelektrik enerji eldesi için ısı kaynağı olarak kullanılmaktadır. Berilyum elementiyle oluşturduğu alaşımlar, nötron kaynağı olarak kullanılır. Dokuma tezgahlarında statik yüklerin uzaklaştırılmasında işlev görür. Fotoğraf filmleri üzerinden tozları uzaklaştırmada kullanılan fırçaların üzerinde de polonyum bulunur.

85. Astatin (At):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.

86. Radon (Rn):
Bazı hastanelerde radyasyon tedavilerinde ve bazı kanser türlerine karşı uygulanmaktadır. Deprem tahminlerinde de radon kullanılır.

87. Fransiyum (Fr):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.

88. Radyum (Ra):
Radon gazı eldesinde kullanılır. Kendiliğinden ışıldayan boyaların yapısına katılır. Özellikle kanser tedavisinde, radyum yerine Co-60 gibi daha güvenli ya da daha güçlü radyoizotopların kullanılması yoluna gidilmektedir. Nötron kaynağı olarak da kullanılır.

89. Aktinyum (Ac):
Nötron kaynağı olarak ve termoelektrik enerji üretiminde kullanılır.

90. Toryum (Th):
Nötron bombardımanına tutulduğunda, nükleer bir yakıt olan U-233'e dönüşür. Bu yüzden, dolaylı bir nükleer enerji kaynağıdır. Kullanımı amacıyla değişik santral sistemlerinin tasarım ve deneme çalışmaları sürmektedir. Güçlü alaşımların eldesinde ve kızılötesi fotoelektrik hücrelerde kullanılır. Toryum oksit (ThO₂), %1 kadar seryum oksit ve diğer bileşenlerden oluşan fitiller, gaz alevinde ısıtıldıklarında çarpıcı bir şekilde parlar ve taşınabilir gazlı lambalarda kullanılır. Alaşımlarına yüksek sıcaklıklarda, güç ve sünmeye karşı dayanıklılık sağladığından, magnezyuma katılır. Elektron koparmak için gereken enerji düzeyi düşük ve elektron emisyonu yüksek olduğundan, elektronik donanımın yapımında kullanılan tungsten tellerin kaplanmasında kullanılır. Oksidi, elektrik lambalarında kullanılan tungstenin kristal granül büyüklüğünü kontrol etmekte, yüksek sıcaklıklara dayalı laboratuvar kaplarının kaplanmasında kullanılır. Toryum oksit içeren camlar, yüksek kırılma indisine sahiptir ve ışığın fazla dağılmasına (dispersiyon) izin vermezler. Bu özellikleri nedeniyle, kaliteli fotoğraf merceklerinin ve bilimsel donanımın yapımında kullanılırlar. Toryum oksit ayıca, amonyağın nitrik asite dönüştürülmesinde ve petrolün ayrıştırılmasında, sülfürik asit üretiminde katalizör olarak kullanılır.

91. Protaktinyum (Pa):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.

92. Uranyum (U):
Yüzyıllar boyu camlara renk verici madde olarak kullanılmış olan uranyum, günümüzde nükleer santrallerde ve nükleer silahların yapımında kullanılmaktadır. Doğal ya da U-235 izotop içeriği düşük yüzdede zenginleştirilmiş uranyum, nükleer güç reaktörlerinde elektrik eldesi için kullanılır. Zırh kaplamalarında ve büyük hava taşıtlarının kanatlarında ağırlık olarak da kullanımı vardır.

93. Neptünyum (Np):
Nötron belirleyici aygıtlarda kullanılır.

94. Plütonyum (Pu):
Nükleer silahlarda patlayıcı madde olarak kullanılır. 1 kilogram plütonyumun tamamen patlaması, 20 bin ton güçlü kimyasal patlayıcıya eşdeğer etki yaratır. Pu-238 izotopu, Apollo'nun ay görevlerinde, ay yüzeyinde çalışan sismik ekipman için güç kaynağı olarak kullanılmıştır. Kalp atışlarını düzenleyici olarak da kullanımı bulunmaktadır.

95. Amerikyum (Am):
Amerikyum-241 izotopu, duman belirleyicilerinde kullanılmaktadır.

96. Küriyum (Cm):
Sınırlı miktarlarda bulunabilmesi nedeniyle, çok az kullanım alanı vardır. Mars seferinde kullanılan Alfa Proton X-ışını spektrometresinde, alfa parçacığı kaynağı olarak kullanılmıştır.

97. Berkelyum (Bk):
Sınırlı sayıda bileşiği elde edilmiş ve ancak bunlar üzerinde çalışılmıştır. Amerikyumun alfa parçacıklarıyla bombardımanı sonucu elde edilir.

98. Kaliforniyum (Cf):
Çok sınırlı miktarda bulunabildiği için kullanım alanları da sınırlıdır. Nükleer araştırmalarda, fisyon parçacıkları kaynağı olarak kullanılır. Altın ya da gümüş arama çalışmalarında, nötron kaynağı olarak da kullanımı vardır. Petrol kuyularında kullanılan nem ölçüm aygıtlarında da kaliforniyumdan yararlanılır.

99. Aynştaynyum (Es):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.

100. Fermiyum (Fm):
Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır.

101. Mendelevyum (Md):
Md-256 izotopu, mendelevyum elementinin sulu çözeltilerde gösterdiği bazı kimyasal özelliklerin açıklanabilmesinde kullanılmaktadır.

Periyodik tabloda yer alan 101 numaradan sonraki diğer elementlerin, henüz bilinen bir kullanım alanı bulunmamaktadır.

	ELEMENTLERİN KULLANIM ALANLARI (Elementler, atom numaralarına göre sıralanmıştır)
	81. Talyum (Tl): Kükürt, selenyum ya da arsenik ile oluşturduğu bileşikler, 125-150°C arası sıcaklıklarda sıvı hale geçen camların yapımında kullanılır. Bu camlar, oda sıcaklığında normal cama benzer özellikler gösterir. Talyumun bir diğer kullanımı da, belirli deri enfeksiyonlarının tedavisindedir. Ancak, tedavi açısından olumlu özelliği ve zehirli etkisi arasında çok dar bir aralık olması nedeniyle, bu kullanımı oldukça sınırlıdır. Talyum oksit, kırılma indisi yüksek camların üretiminde ve güneş gözelerinin yapımında kullanılır. Kokusu ve tadı olmayan talyum sülfat, rodentisit (kemirgen öldürücü) ve karınca öldürücü olarak kullanılır. Ancak, bazı ülkelerde kullanımı yasaklanmıştır. Kızılötesi ışığa maruz kaldığında elektrik iletkenliğinin değişmesi nedeniyle güneş gözelerinde kullanılır. Talyum bromid-iyodit kristalleri de kızılötesi optik malzemelerin yapımında kullanılır. 82. Kurşun (Pb): Ses titreşimlerini emici özelliği çok güçlü olan bu element, ses yalıtımında kullanılır. X-ışını ekipmanlarında ve nükleer santrallerde radyasyon kalkanı olarak işlev görür. Baz özelliği gösteren bir karbonat bileşiği olan beyaz kurşun ve benzeri diğer kurşun bileşikleri, boyaların yapısına katılır. Ancak, sağlık açısından olumsuz etkileri nedeniyle bu kullanımı azaltılmıştır. Kurşun oksit, akromatik merceklerde kullanılan ve kırılma indisi yüksek olan kristal camların üretiminde kullanılır. Böcek öldürücü ilaçların içeriğine katılan kurşun tuzları, çevre ve insan sağlığına daha az olumsuz etkisi olan organik bileşiklerle yavaş yavaş yer değiştirmektedir. 83. Bizmut (Bi): Bizmutun, katı hale geçerken %3,32 oranında genleşmek gibi ilginç ve farklı bir özelliği vardır. Bu yüzden alaşımları, yüksek sıcaklıklardan zarar görebilecek malzemelerin yapısında kullanılmaya son derece uygundur. Bu alaşımlar ayrıca, bizmutun soğudukça genleşme özelliği nedeniyle, sıvı olarak döküldükleri kapta soğuyup katı hale geçerken, kabın şeklini alırlar. Kalay ve kadmiyum gibi metallerle oluşturduğu, erime noktası düşük alaşımlar, yangın alarmları ve söndürücü güvenlik donanımlarının yapımında kullanılır. İşlenebilir demir yapımında ve akrilik elyaf eldesinde katalizör olarak kullanılır. Bilinen en yüksek elektronegatifliğe sahiptir. Lastik üretiminde, cam ve seramik sanayinde, eczacılıkta ve parfümeride de kullanımı vardır. Isıluç olarak da kullanılan bizmut, nükleer santrallerde U-235 ve U-233 izotoplarını içeren yakıtların taşınmasında kullanılmaktadır. MnBi'den elde edilen "Bismanol" adlı alaşım, yüksek kaldırma kuvvetine sahip, kalıcı bir mıknatıstır. 84. Polonyum (Po): Uzay uydularında termoelektrik enerji eldesi için ısı kaynağı olarak kullanılmaktadır. Berilyum elementiyle oluşturduğu alaşımlar, nötron kaynağı olarak kullanılır. Dokuma tezgahlarında statik yüklerin uzaklaştırılmasında işlev görür. Fotoğraf filmleri üzerinden tozları uzaklaştırmada kullanılan fırçaların üzerinde de polonyum bulunur. 85. Astatin (At): Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır. 86. Radon (Rn): Bazı hastanelerde radyasyon tedavilerinde ve bazı kanser türlerine karşı uygulanmaktadır. Deprem tahminlerinde de radon kullanılır. 87. Fransiyum (Fr): Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır. 88. Radyum (Ra): Radon gazı eldesinde kullanılır. Kendiliğinden ışıldayan boyaların yapısına katılır. Özellikle kanser tedavisinde, radyum yerine Co-60 gibi daha güvenli ya da daha güçlü radyoizotopların kullanılması yoluna gidilmektedir. Nötron kaynağı olarak da kullanılır. 89. Aktinyum (Ac): Nötron kaynağı olarak ve termoelektrik enerji üretiminde kullanılır. 90. Toryum (Th): Nötron bombardımanına tutulduğunda, nükleer bir yakıt olan U-233'e dönüşür. Bu yüzden, dolaylı bir nükleer enerji kaynağıdır. Kullanımı amacıyla değişik santral sistemlerinin tasarım ve deneme çalışmaları sürmektedir. Güçlü alaşımların eldesinde ve kızılötesi fotoelektrik hücrelerde kullanılır. Toryum oksit (ThO₂), %1 kadar seryum oksit ve diğer bileşenlerden oluşan fitiller, gaz alevinde ısıtıldıklarında çarpıcı bir şekilde parlar ve taşınabilir gazlı lambalarda kullanılır. Alaşımlarına yüksek sıcaklıklarda, güç ve sünmeye karşı dayanıklılık sağladığından, magnezyuma katılır. Elektron koparmak için gereken enerji düzeyi düşük ve elektron emisyonu yüksek olduğundan, elektronik donanımın yapımında kullanılan tungsten tellerin kaplanmasında kullanılır. Oksidi, elektrik lambalarında kullanılan tungstenin kristal granül büyüklüğünü kontrol etmekte, yüksek sıcaklıklara dayalı laboratuvar kaplarının kaplanmasında kullanılır. Toryum oksit içeren camlar, yüksek kırılma indisine sahiptir ve ışığın fazla dağılmasına (dispersiyon) izin vermezler. Bu özellikleri nedeniyle, kaliteli fotoğraf merceklerinin ve bilimsel donanımın yapımında kullanılırlar. Toryum oksit ayıca, amonyağın nitrik asite dönüştürülmesinde ve petrolün ayrıştırılmasında, sülfürik asit üretiminde katalizör olarak kullanılır. 91. Protaktinyum (Pa): Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır. 92. Uranyum (U): Yüzyıllar boyu camlara renk verici madde olarak kullanılmış olan uranyum, günümüzde nükleer santrallerde ve nükleer silahların yapımında kullanılmaktadır. Doğal ya da U-235 izotop içeriği düşük yüzdede zenginleştirilmiş uranyum, nükleer güç reaktörlerinde elektrik eldesi için kullanılır. Zırh kaplamalarında ve büyük hava taşıtlarının kanatlarında ağırlık olarak da kullanımı vardır. 93. Neptünyum (Np): Nötron belirleyici aygıtlarda kullanılır. 94. Plütonyum (Pu): Nükleer silahlarda patlayıcı madde olarak kullanılır. 1 kilogram plütonyumun tamamen patlaması, 20 bin ton güçlü kimyasal patlayıcıya eşdeğer etki yaratır. Pu-238 izotopu, Apollo'nun ay görevlerinde, ay yüzeyinde çalışan sismik ekipman için güç kaynağı olarak kullanılmıştır. Kalp atışlarını düzenleyici olarak da kullanımı bulunmaktadır. 95. Amerikyum (Am): Amerikyum-241 izotopu, duman belirleyicilerinde kullanılmaktadır. 96. Küriyum (Cm): Sınırlı miktarlarda bulunabilmesi nedeniyle, çok az kullanım alanı vardır. Mars seferinde kullanılan Alfa Proton X-ışını spektrometresinde, alfa parçacığı kaynağı olarak kullanılmıştır. 97. Berkelyum (Bk): Sınırlı sayıda bileşiği elde edilmiş ve ancak bunlar üzerinde çalışılmıştır. Amerikyumun alfa parçacıklarıyla bombardımanı sonucu elde edilir. 98. Kaliforniyum (Cf): Çok sınırlı miktarda bulunabildiği için kullanım alanları da sınırlıdır. Nükleer araştırmalarda, fisyon parçacıkları kaynağı olarak kullanılır. Altın ya da gümüş arama çalışmalarında, nötron kaynağı olarak da kullanımı vardır. Petrol kuyularında kullanılan nem ölçüm aygıtlarında da kaliforniyumdan yararlanılır. 99. Aynştaynyum (Es): Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır. 100. Fermiyum (Fm): Bilinen bir kullanımı bulunmamaktadır. 101. Mendelevyum (Md): Md-256 izotopu, mendelevyum elementinin sulu çözeltilerde gösterdiği bazı kimyasal özelliklerin açıklanabilmesinde kullanılmaktadır. Periyodik tabloda yer alan 101 numaradan sonraki diğer elementlerin, henüz bilinen bir kullanım alanı bulunmamaktadır.