Silüryende Yaşam

Silüryen deniz yaşamı

Silüriyen deniz yaşamından bir manzara

Silüryenin başında görülen uyumsal açılımla canlılar yeniden sığ denizlere yerleşti. Yok oluştan büyük zarar gören omurgasız grupları yeniden toparlandı. Bu dönemde yeni omurgasız şubeleri ortaya çıkmaz, fakat gruplar arasında çeşitlilik ve yaygınlık değişiklikleri olur. Dallı bacaklılar Silüryen denizlerin en yaygın grubudur. Yeni ortaya çıkan dallı bacaklı grupları oldukça yaygınlaşmışsa da Ordovisyenden gelen gruplar da boldu. Toplam hayvan türlerin dörtte üçünden fazlası dallı bacaklılar grubuna dahildi.

Sığ denizlerde; rügoz ve tabülat mercanlar, stromatoporoid, yosun hayvancıkları ve kalkerli alglerce oluşturulan tropikal resifler oldukça yaygındı. Çeşitlilikleri artan mercanların resiflerdeki ağırlıkları da oldukça arttı. Resiflerin bir numaralı organizmaları olan mercanlar bu durumlarını Permiyendeki büyük yok oluşa kadar korudu.

Mercan

Derisi dikenlilerden denizlaleri, uyumsal açılımla ilginç biçimler kazanıp ve sığ denizlerde yaygınlaştı. Büyük yok oluşa kadar da deniz faunalarının önemli üyelerinden oldu. Planktonik graptolitler Ordovisyende kazandıkları yaygınlık ve çeşitliliklerini sürdürdü.

Deniz Laleleri

Fanerozoiğin ilk iki döneminde oldukça yaygın olan üç loblular artık güçten düşmeye başladı. Bazı büyük grupları Ordovisyen yok oluşunda tamamen yok olurken, birkaç grup da Silüryende ortadan kalktı. Silüryen denizlerinde üç lobluların önemi azalırken, başka bir eklembacaklı grubu olan deniz akrepleri çeşitlilik kazandı. Ordovisyene ait katmanlarda da fosilleri bulunan deniz akrepleri, Silüryende çeşitlilikleriyle birlikte boyutlarını da arttırdı. Pterygotus gibi bazı cinslerin, boyutları iki metreyi aşan üyeleri bulunuyordu. Deniz akrepleri Silüryen ve Devoniyen boyunca oldukça yaygınlaşıp, dönem denizlerinin birincil yırtıcılarından oldular. Deniz akrepleri ve dönemin diğer sucul eklem bacaklılarından kılıç kuyruklular da tatlı sularda yayıldı. Bu eklembacaklıların yarı-sucul olma olasılıkları da var.

Deniz akrebi fosili

Silüriyen Balıkları

Silüryen omurgasızları çeşitliliklerini artırsa da, dönemin denizlerine damga vuracak gelişmeler omurgalılardan geldi. Ordovisiyende omurgalıların tek temsilcisi olan zırhlı balıklar -ostrakodermler- Silüryenin başında uyumsal açılımla çeşitlendi. Pek çok yeni çenesiz balık grubu ortaya çıkıp yaygınlaştı. Denizlerde ortaya çıkan zırhlı balıklar tatlı sulara da uyum sağlayarak; açık denizlerden koy ve körfezlere, gelgit alanlarından akarsu ve göllere kadar tüm sularda yaygınlaştı. Bilinen ilk çeneli balıklar olan Acanthodianlar bu dönemin sonunda tatlı sularda ortaya çıktı; fakat, yaygınlık kazanmadı.

Zırhlıbalık fosili

Bitkilerin Karaya Yerleşmesi

Silüryende gerçekleşen en önemli olay ökaryotik yaşamın karalara tam anlamıyla yerleşmesidir. Kara yosunu benzeri ilk bitkiler Ordovisyende ortaya çıktı. Bu bitkilerin varlığına dair kanıtları, fosilleşmiş spor ve doku parçaları oluşturur. İlk damarlı bitkilere ait kanıtlarsa oldukça kesin ve dolaysızdır. Silüryen katmanlarında bulunmuş en eski damarlı bitki fosili, Cooksonia'ya aittir. Kök, yaprak, çiçek ve meyve gibi organları bulunmayan, 15 santimetreden kısa, dikotomik dallanan, -bir dalın iki küçük dala ayrılarak uzaması- bazı dalları sporangia -spor kesesi- ile sonlanan, ligninleşmiş iletim hücreleri bulunan Cooksonia ilkin damarlı bitkilerin ilk ve en tipik örneğiydi. Cooksonia cinsi akraba türlerce oluşturulan bir grup olmaktan daha çok evrimsel bir basamağı temsil eder. Cooksonia benzeri bitkilerin bir kısmı iletim dokusu taşımazken, sporangiaları da çeşitli örnekler arasında oldukça farklılıklar gösterir. Cooksonia, Silüryen ilkin bitkileri arasında en iyi anlaşılmış olanıdır.

İlkel kibrit otları da Silüryen florasının üyelerindendi. Baragwanathia Orta Silüryene ait bir kibrit otudur. Gövdeye spiral biçimde dizilmiş mikrofil yaprakları ve gövdenin son ucu yerine farklı bölgelerinde bulunan sporangiyalarıyla modern kibrit otlarının ve Karbonifer ormanları oluşturacak olan lepidodenridlerin atası olduğu düşünülür.

Baragwanathia fosili

Kara yosunu benzeri ve ilkin damarlı bitkilerle kaplı alanlarda ilk kara hayvanları olan çok ayaklılar, örümceğimsiler ve böcekler dolaşıyordu.

Evrimsel pek çok ilkin gerçekleştiği bu dönem bir yok oluşla son bulmaz.