Jeolojik Devirler: Permiyen Yaşamı

Permiyen Deniz Yaşamı

Permiyen deniz yaşamından bir manzara

Permiyen deniz yaşamı, Karboniferin devamıydı. Karboniferle Permiyen arasında bir yok oluş olmadığından deniz yaşamı olduğu gibi devam etti. Tıpkı Karboniferde olduğu gibi, buzul dönemleri arasında ki sıcak dönemlerde sıcak sığ denizler yaygınlaşıp, deniz yaşamı canlanıyordu. Algler, foramiferler, süngerler, mercanlar, yosun hayvancıkları ve dallı bacaklıların oluşturduğu resifler, ammonoyitler, nautiloyitler, salyangozlar, kemikli balıklar ve köpek balıklarına ev sahipliği yapıyordu. Ammonitler Karboniferdeki öncüllerinden farklı olarak, daha karmaşık kabuk çizgelerine sahipti. Mercanlar ve üç loblular varlıklarını sürdürse de oldukça azaldılar.

Permiyen Bitki Yaşamı

Tek kıta Pangea üzerinde süren karasal yaşam, artan kuraklıkla birlikte bir değişim içerisindeydi. Permiyenin başlarına kadar devam eden buzul çağının sona ermesiyle, bitkiler yaygınlaşıp çeşitlendi. Pangea'nın görünümü Karboniferden çok farklı değildi. Kutuplarda tundralar, tropiklerdeyse bataklık ormanları vardı. Yeryüzü florasının Devoniyenden bu yana baskın üyeleri olan sporlu bitkiler, varlıklarını Permiyende de sürdürdü. Ancak gittikçe artan kuraklık ve iklimsel farklılıkların belirginleşip artması bataklık ormanlarının dönem bitmeden yok olmasına neden oldu. Su seven bitkiler olan at kuyrukları ve kibrit otlarının boyutları büyük oranda küçülüp önemsiz çalılar haline geldi. Bitki yaşamı eğrelti, tohumlu eğrelti, kozalaklı bitki ve yeni ortaya çıkan ginkolarca oluşturuluyordu. Gondvana'daki Glossopteris florası, Geç Permiyene doğru iklim kuraklaştıkça, dereceli olarak, tohumlu eğrelti Dicroidium'un baskın olduğu bir florayla yer değiştirdi. Sikat ve ginkoların Geç Permiyen florası Trias florasını daha çok andırır oldu. Permiyen florasının en tipik bitkileri, Cordaitesler ve tohumlu eğrelti Glossopteritlerdi. Her iki grup da modern ılıman kuşak bitkileri gibi, mevsimsel olarak yaprak döküyordu. Geç Permiyen florasının üyeleri arasında modern kozalaklı bitkilerin atası olduğu düşünülen Voltzialesler de vardı. Geç Permiyende kurak bölgelerde kozalaklı bitkiler, ginkolar ve sikatların ataları gelişip yaygınlaştı. Karasal flora baskın olarak kozalaklı bitkilerin de arasında bulunduğu açık tohumlularca oluşturuluyordu.

Dicrodium fosili

Permiyen, hayvanların önemli evrimsel değişimlerin geçirdiği bir dönemdi. Pangea'nın oluşmasıyla Permiyen omurgalı faunası yaygın bir gelişme ve çeşitlenme yaşadı. İki yaşamlı Labyrinthodontlar ve memeli benzeri sürüngenler de dahil, sürüngenlerin yükseldiği dönemdir. Permiyen sürüngenlerinin fosil kayıtları oldukça kalabalıktır.

Eryops gibi iki yaşamlılar ve Diplocaulus gibi sucul canlılar Permiyen boyunca da başarılı olarak kaldı. Tetrapodomorflar, bataklık ve sığ denizler kurudukça azaldı. İki-üç metre boyutlarındaki temnospondiller ve archegosaurlar kurtulanlar arasındaydı. Ancak Permiyen faunasının baskın hayvanları sürüngenlerdi. Her ne kadar farklı birkaç sürüngen grubu varsa da, en büyük ve çeşitli grup memelilere de kök veren sinapsitlerdi.

Permiyenin ilk baskın sinapsitleri Pelycosaurianlardı. Erken Permiyenin büyük, yelken sırtlı Dimetrodonları, Edaphosaurus, Ctenospondylus ve Secodontosaurularını içeren Pelikozorlar grubu, 3 metreye ulaşan boylarıyla ve çoğunun sırtında bulanan yelkenleriyle tipik hayvanlardı. Büyük bir olasılıkla ısıl düzenleme amacıyla kullanılan bu yelken, soğuk zamanlarda yelkensiz akrabalara karşı avantaj sağlıyordu. Pelikozorlar sadece ekvatoral tropiklerde bulunuyordu.

Bunların ardından terapsitlerin en ilkel grubunu oluşturan Dinocephalian grubu ortaya çıkar. Keskin dişlerle dolu uzun bir kafaya sahip olan Dinocephelianların bazılarının boyları 5-6 metreye varıyordu. Dinocephelian "Korkunç kafalı" demektir. Dinocephelianlar hem cüssece hem de metabolik olarak Pelikozorlara göre daha başarılıydı. Etçil ve otçul olan grupları vardı.

Dinocephelianlar, Orta Permiyenin sonlarında birden bire öldü. Onları takip eden terapsitler daha küçük ve daha memeli benzeriydi. Bazılarının kürkleri bile vardı ve sıcak kanlı oldukları düşünülüyor. Büyük boyutlu Gorgonopsianlar, orta boydan küçük boylara kadar üyeleri olan Therocephalianlar ve otçul Dicynodontlar bu grubun üyeleriydi. Bu canlılar Dinocephelianlarla yan yana yaşamış; ancak, onlar ortadan kalkıncaya kadar yaygınlaşamaya fırsat bulamadılar.

Karasal ekosistemin baskın sinapsitleri, kertenkele benzeri küçük sürüngenler ve büyük bir otçul sürüngen grubu olan pareiasaurlarla birlikte yaşıyordu.


	KAMBRİYEN ÖNCESİ FANEROZOİK
	PALEOZOİK MEZOZOİK SENOZOİK
	KAMBRİYEN ORDOVİSYEN SİLÜRİYEN DEVONİYEN KARBONİFER PERMİYEN

		Permiyen Giriş - Permiyen Dünyası - Permiyen İklimi -Permiyen Yaşamı - Kitlesel Yok Oluş

		Permiyen Deniz Yaşamı Permiyen deniz yaşamından bir manzara Permiyen deniz yaşamı, Karboniferin devamıydı. Karboniferle Permiyen arasında bir yok oluş olmadığından deniz yaşamı olduğu gibi devam etti. Tıpkı Karboniferde olduğu gibi, buzul dönemleri arasında ki sıcak dönemlerde sıcak sığ denizler yaygınlaşıp, deniz yaşamı canlanıyordu. Algler, foramiferler, süngerler, mercanlar, yosun hayvancıkları ve dallı bacaklıların oluşturduğu resifler, ammonoyitler, nautiloyitler, salyangozlar, kemikli balıklar ve köpek balıklarına ev sahipliği yapıyordu. Ammonitler Karboniferdeki öncüllerinden farklı olarak, daha karmaşık kabuk çizgelerine sahipti. Mercanlar ve üç loblular varlıklarını sürdürse de oldukça azaldılar. Permiyen Bitki Yaşamı Tek kıta Pangea üzerinde süren karasal yaşam, artan kuraklıkla birlikte bir değişim içerisindeydi. Permiyenin başlarına kadar devam eden buzul çağının sona ermesiyle, bitkiler yaygınlaşıp çeşitlendi. Pangea'nın görünümü Karboniferden çok farklı değildi. Kutuplarda tundralar, tropiklerdeyse bataklık ormanları vardı. Yeryüzü florasının Devoniyenden bu yana baskın üyeleri olan sporlu bitkiler, varlıklarını Permiyende de sürdürdü. Ancak gittikçe artan kuraklık ve iklimsel farklılıkların belirginleşip artması bataklık ormanlarının dönem bitmeden yok olmasına neden oldu. Su seven bitkiler olan at kuyrukları ve kibrit otlarının boyutları büyük oranda küçülüp önemsiz çalılar haline geldi. Bitki yaşamı eğrelti, tohumlu eğrelti, kozalaklı bitki ve yeni ortaya çıkan ginkolarca oluşturuluyordu. Gondvana'daki Glossopteris florası, Geç Permiyene doğru iklim kuraklaştıkça, dereceli olarak, tohumlu eğrelti Dicroidium'un baskın olduğu bir florayla yer değiştirdi. Sikat ve ginkoların Geç Permiyen florası Trias florasını daha çok andırır oldu. Permiyen florasının en tipik bitkileri, Cordaitesler ve tohumlu eğrelti Glossopteritlerdi. Her iki grup da modern ılıman kuşak bitkileri gibi, mevsimsel olarak yaprak döküyordu. Geç Permiyen florasının üyeleri arasında modern kozalaklı bitkilerin atası olduğu düşünülen Voltzialesler de vardı. Geç Permiyende kurak bölgelerde kozalaklı bitkiler, ginkolar ve sikatların ataları gelişip yaygınlaştı. Karasal flora baskın olarak kozalaklı bitkilerin de arasında bulunduğu açık tohumlularca oluşturuluyordu. Dicrodium fosili Permiyen Kara Yaşamı Permiyen, hayvanların önemli evrimsel değişimlerin geçirdiği bir dönemdi. Pangea'nın oluşmasıyla Permiyen omurgalı faunası yaygın bir gelişme ve çeşitlenme yaşadı. İki yaşamlı Labyrinthodontlar ve memeli benzeri sürüngenler de dahil, sürüngenlerin yükseldiği dönemdir. Permiyen sürüngenlerinin fosil kayıtları oldukça kalabalıktır. Eryops gibi iki yaşamlılar ve Diplocaulus gibi sucul canlılar Permiyen boyunca da başarılı olarak kaldı. Tetrapodomorflar, bataklık ve sığ denizler kurudukça azaldı. İki-üç metre boyutlarındaki temnospondiller ve archegosaurlar kurtulanlar arasındaydı. Ancak Permiyen faunasının baskın hayvanları sürüngenlerdi. Her ne kadar farklı birkaç sürüngen grubu varsa da, en büyük ve çeşitli grup memelilere de kök veren sinapsitlerdi. Diplocaulus Permiyenin ilk baskın sinapsitleri Pelycosaurianlardı. Erken Permiyenin büyük, yelken sırtlı Dimetrodonları, Edaphosaurus, Ctenospondylus ve Secodontosaurularını içeren Pelikozorlar grubu, 3 metreye ulaşan boylarıyla ve çoğunun sırtında bulanan yelkenleriyle tipik hayvanlardı. Büyük bir olasılıkla ısıl düzenleme amacıyla kullanılan bu yelken, soğuk zamanlarda yelkensiz akrabalara karşı avantaj sağlıyordu. Pelikozorlar sadece ekvatoral tropiklerde bulunuyordu. Dimetrodon Edaphosaurus Bunların ardından terapsitlerin en ilkel grubunu oluşturan Dinocephalian grubu ortaya çıkar. Keskin dişlerle dolu uzun bir kafaya sahip olan Dinocephelianların bazılarının boyları 5-6 metreye varıyordu. Dinocephelian "Korkunç kafalı" demektir. Dinocephelianlar hem cüssece hem de metabolik olarak Pelikozorlara göre daha başarılıydı. Etçil ve otçul olan grupları vardı. Bir Dinocephalian örneği Dinocephelianlar, Orta Permiyenin sonlarında birden bire öldü. Onları takip eden terapsitler daha küçük ve daha memeli benzeriydi. Bazılarının kürkleri bile vardı ve sıcak kanlı oldukları düşünülüyor. Büyük boyutlu Gorgonopsianlar, orta boydan küçük boylara kadar üyeleri olan Therocephalianlar ve otçul Dicynodontlar bu grubun üyeleriydi. Bu canlılar Dinocephelianlarla yan yana yaşamış; ancak, onlar ortadan kalkıncaya kadar yaygınlaşamaya fırsat bulamadılar. Gorgonopsian Dicynoton Karasal ekosistemin baskın sinapsitleri, kertenkele benzeri küçük sürüngenler ve büyük bir otçul sürüngen grubu olan pareiasaurlarla birlikte yaşıyordu. Pareiasaurus

		Permiyen Giriş - Permiyen Dünyası - Permiyen İklimi -Permiyen Yaşamı - Kitlesel Yok Oluş