İz fosiller

Çok hücreli hayvanlara ait ilk kesin kanıtlar Neoproterozoiğin son zamanlarında Edikara faunasıyla birlikte görülmeye başlanan iz fosilleridir. Bunlar, solucan benzeri canlıların deniz tabanında dolaşırken bıraktıkları izler ve açtıkları yuva delikleriydi. Bıraktığı izlerin karmaşıklığından bu canlıların davranışlarındaki ve vücut yapılarındaki gelişmeler rahatlıkla izlenebilir. İlk karmaşık biçimli denebilecek izleri bırakan ve dünya çapında yaygın fosilleri bulunan canlı Trichophycus pedum'dur. Bu canlı ilk karmaşık yapılı ve gelişmiş hayvan olarak kabul edilir. Trichophycus pedum'un bulunduğu en yaşlı katman Kambriyenin başlangıcı sayılır.

Bir Trichopychus iz fosili

İlk Kabuklu Fosiller

Erken Kambriyenin başlangıcında kabuk fosillerine rastlanmaz. İlk karmaşık iz fosillerinden oldukça sonra kabuklu canlılara ait fosiller kayıtlara girer. İlk kabuklu fosiller oldukça küçük tüpler, dikenler, koni ve plakalardan oluşuyordu. Bu kabukları taşıyan canlıların günümüz gruplarıyla ilişkileri kesinlik kazanmadı. İlk kabuklu fosillerin en ilkel biçimleri Tommotian faunası olarak adlandırılır.

Tommotian Faunasından örnekler

İlk Makrofaualar

Erken Kambriyenin sonlarına yaklaşırken karmaşık yapılı hayvanlar ortaya çıkar. Kambriyen'e özgü kalkerli süngerler olan Archaeocyathaların ortaya çıkması ve resifler oluşturmasıyla ilk Kambriyen makrofaunaları kurulur. Yosun hayvancıkları dışında, fosil kayıtları yeterli olan tüm şubeler Kambriyen'de temsil edilir.

Eklembacaklılar Kambriyenin en çeşitli şubesiydi. Erken Kambriyenin ortalarında ortaya çıkan ilkel eklembacaklılardan olan üç loblular pek çok nişe uyum sağlayıp, dünya çapında yaygınlaşaıp, Kambriyenin ve Paleozoiğin en önemli gruplarından oldu. Orta Kambriyen ve Ordovisyende evrimsel gelişimlerini tamamlayan üç lobluların önemi Ordovisyenden sonra azalmaya başlar, Paleozoiğin sona ermesiyle soyları tükenir. Dallı bacaklılar, derisidikenliler, yumuşakçalar, halkalı solucanlar ve ilkel graptolitler Kambriyenin bazı omurgasız gruplarıydı.

Üç loblu

İlk Omurgalılar

Omurgalıların dahil olduğu şube olan Sırtipliler pek çok omurgasız subesi gibi Kambriyende ortaya çıktı. Omurgalıların ortaya çıkışı da Kambriyende gerçekleşti. Yunnanozoon ve Pikaia bilinen ilk sırtiplilerken, Haikouichthys ercaicunensis ve Myllokunmingia fengjiaoa da Erken Kambriyene ait bilinen ilk çenesiz balık fosilleridir

İlk omurgalılardan Myllokunmingia

Olağandışı Canlılar

Günümüzde varolan şubeler bir yana, Kambriyen denizleri olağandışı canlılarla dolup taşıyordu. Anomalocaris, Wiwaxia, Halkeria, Opabinia bu canlılardan sadece bir kaçı. Anomalocaris Kambriyen'nin en büyük yırtıcısıydı. Beş gözü, itfaiye hortumunu andıran burnu ve loblu vücuduyla Opabinia bildiğimiz hiçbir canlıya benzemez.

Olagandışı canlılar

Kambriyende deniz yaşamı bir kostümlü baloyu andırırken -mikroorganizmaları saymazsak- karalar tamamen boştu. Mineralleşebilen formlarının ortaya çıkması ya da çeşitlenmesiyle fosil kayıtlarına giren kırmızı algler ve yeşil algler, Kambriyen kendibeslek canlılarının en ileri biçimiydi. Ancak bitkiler henüz ortaya çıkmamıştı.