Testudo graeca (Linnaeus, 1758)
Yaygın Tosbağa

Genel Özellikler:Genç bireylerin sırt bölgesi (karapaks) sarımsı ve soluk zeytin yeşili, yaşlandıkça da kabuk üzerindeki plakaların kenarları siyahlaşır ve büyük siyah benekler oluşmaya başlar. Karın bölgesinin rengiyse sarı kahverengi ve koyu benekli. Kabuğu oluşturan plakalar üzerinde yaş halkaları bulunur. Ama bunlardan yaş tayini yapılmaz. Haziran sonunda çiftleşirler. Çiftleşme sırasında erkek dişiye, kabuğuyla "tak tak" diye vurur.

Dişiler yumurtalarını (6-12 tane), arka ayaklarıyla toprakta açtıkları 10 cm derinlikteki çukurlara bırakırlar. yumurtalar 3-4 ay içinde açılır (soğuk iklimlerde 1 yıl sonra açılabilir). Toprak içine gömülerek 4-6 kadar kış uykusuna yatarlar. Ağırlıklı olarak bitkilerle (özellikle çiçek ve meyve kısımları) beslenirler. Bunun yanında böcek gibi hayvansal besinleri de ara sıra alırlar. Boyları genel olarak 20-25 cm (en fazla 30 cm) kadar olur. erkeler dişilere göre biraz daha küçük boylu olur.

Habitat:Karada yaşarlar. Genellikle kuru, taşlı ve kumlu arazilerde yaşarlar. Bağ- bahçe arasında da görüldükleri olur. Yüksekliği 0-2000 metre kadar olan yerlerde yayılış gösterirler.

Türkiye'deki Dağılım: Doğu Karadeniz dışında, habitatın uygun olduğu her yerde dağılım gösterirler.

Not: Testudo graeca ibera Pallas, 1814 ve Testudo graeca terrestris (Forskal, 1775) olmak üzere iki tane alt türü ülkemizde yaşar. T. g. ibera Türkiye'nin büyük bir kısmında, 1000 metre yüksekliğe kadar olan yerlerde bulunur. T. g. terrestris Antakya ve Şanlıurfa civarında 500-1000 metre yükseklikler arasında yaşar. Her iki alttürün biyolojik özellikleri T. graeca'yla hemen hemen aynıdır.